BAKIMA MUHTAÇ ÖZÜRLÜLERE YÖNELİK ÖZEL BAKIM MERKEZLERİ
YÖNETMELİĞİ
(30 Temmuz 2006 tarih ve 26244 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, gerçek veya özel hukuk
tüzel kişileri tarafından açılacak bakıma muhtaç özürlülere yönelik özel bakım
merkezlerinin
açılış izni, çalışma şartları, personel standardı, denetlenmeleri
ile ücret tespiti ve ödemelerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, gerçek veya özel hukuk tüzel
kişileri tarafından açılacak bakıma muhtaç özürlülere yönelik özel bakım
merkezlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828
sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 9 uncu maddesinin
(g) bendi ile 34, 35
ve ek 7 nci maddeleri hükümlerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakıma Muhtaç Özürlü: Özürlülük sınıflandırmasına göre
ağır özürlü olduğu belgelendirilenlerden, günlük hayatın alışılmış, tekrar eden
gereklerini önemli
ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının
yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede düşkün olan kişiyi,
b) Bakıcı Personel: Bakıma muhtaç özürlülere bakım hizmeti
sunabileceğine ilişkin Millî Eğitim Bakanlığı onaylı sertifikası olan ve bakım
merkezinde veya
bakım merkezine bağlı olarak bakıma muhtaç özürlünün
ikametgâhında, bakıma muhtaç özürlülere kişisel bakım hizmeti sunan kişiyi,
c) Bireysel Bakım Planı: Bakıma muhtaç özürlünün bakımına
ilişkin fiziksel, psiko -sosyal ve benzeri alanlarda
yaşanan sorunları, bu sorunların sebepleri
ve tespit edilen veriler dikkate alınarak hangi alanlarda ve
süreçte bakıma ihtiyacının olduğunun belirlenmesi, belirlenen ihtiyaçlar
doğrultusunda yapılabilecek
çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Genel Müdürlükçe
belirlenen planı,
ç) Genel Müdürlük: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
Genel Müdürlüğünü,
d) İlçe Müdürlüğü: İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüklerini,
e) İl Müdürlüğü: İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerini,
f) Merkez: Bakıma muhtaç özürlülerin bakımı için yatılı
ve/veya gündüzlü hizmet veren, gerçek veya tüzel kişiler tarafından açılan ve
sosyal hizmet kuruluşu
statüsünde olan, özel bakım kurumlarını,
g) Mesleki Personel: Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; aldığı
lisans eğitimi ile sosyal çalışmacı, psikolog veya çocuk gelişimci unvanına
sahip olan personeli,
ğ) Sağlık Personeli: Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; hemşire
veya sağlık memuru unvanına sahip olan personeli,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkez Açma, Hizmete Başlama, Personel Hareketleri, Devir,
Nakil ve Kapatma
Merkeze ad verme
MADDE 5 – (1) Merkez adlarında, resmî ve diğer özel bakım
merkezlerinde kullanılan ad ve unvanlar ile yabancı dildeki kelime ve deyimler
kullanılmaz.
(2) Merkez adında hizmet verilecek özür gurubu belirtilmez.
Merkez açmak için dosyaların tamamlanma süresi
MADDE 6 – (1) Merkez açmak isteyen kurucu, 7 nci maddede belirtilen resmî yazının yazıldığı tarihi
müteakiben üç ay içinde dosyalarını tamamlayarak il müdürlüğüne
teslim eder. Bu süre içinde dosyalarını teslim etmeyen
kurucuların başvurusu iptal edilir.
Merkez açmak için başvurunun yapılması ve değerlendirilmesi
MADDE 7 – (1) Merkez açmak isteyen gerçek veya özel hukuk
tüzel kişileri, hizmete açılmak istenen merkezin adını, bakım hizmeti verilecek
özür grubunu veya
gruplarını, hizmetin yatılı veya gündüzlü olarak
verileceğini ve hizmet verilecek binanın adresini belirten dilekçe ile bu
Yönetmeliğin 8 inci ve 9 uncu
maddelerde belirtilen belgelerle birlikte il müdürlüğüne
başvururlar.
(2) İl müdürlüğünce görevlendirilecek üç mesleki personel
otuz iş günü içinde merkez binasının fiziki özelliklerini adrese giderek,
belgeleri ise dosya
üzerinden inceler. Merkez binasının ve merkezi açacak
kurucunun ve sorumlu müdürün yapılan inceleme sonucunda, uygun görülmesi
hâlinde tutanak hazırlanır.
Tutanağın bir nüshası merkezin açılışına ilişkin diğer
işlemlerin başlatılması ve dosyanın tamamlanması için resmî yazı ekinde
kurucuya verilir.
Kurucudan istenecek belgeler
MADDE 8 – (1) Kurucu olacak gerçek veya özel hukuk tüzel
kişilerin temsilcisinden aşağıdaki belgeler istenir.
a) Nüfus cüzdanı örneği,
b) Adlî sicil kaydı,
c) İkametgâh belgesi,
ç) En az ilkokul veya ilköğretim mezunu olduğuna dair belge,
d) Tüzel kişinin şirket olması hâlinde, şirket ilanının
yayımlandığı ve merkezin açılışının faaliyetleri kapsamında olduğunu gösterir
ticaret sicil gazetesi,
vergi levhası ve imza sirküleri,
e) Tüzel kişinin sermaye şirketi olması hâlinde göstereceği
temsilciden, temsilcinin hissedarlar arasından olduğunu ve şirketi temsile
yetkili olduğunu
gösterir noterden tasdikli belge ve karar örneği,
f) Tüzel kişinin dernek veya vakıf olması hâlinde
göstereceği temsilciden, dernek veya vakıf yönetim kurulu üyesi olduğunu ve tüzel
kişiliği temsile yetkili
olduğunu gösterir noterden tasdikli belge ve karar örneği,
merkezin açılışının vakıf senedi/dernek tüzüğünde yer aldığını gösterir belge,
g) Kurucunun vergi borcu ve Sosyal Sigortalar Kurumuna pirim
borcu olmadığına dair belge,
ğ) Kurucunun Bağ-Kur borcu olmadığına dair belge,
h) Daha önce bu alanda faaliyet gösterdiğine veya faaliyet
göstermediğine dair beyanını içeren belge.
Sorumlu Müdürden istenecek belgeler
MADDE 9 – (1) Merkezde sorumlu müdür olacak kişiden
aşağıdaki belgeler istenir.
a) Nüfus cüzdanı örneği,
b) İkametgâh belgesi,
c) Adlî sicil kaydı,
ç) Sağlık kurulu raporu,
d) Lisans eğitimine sahip olduğunu belgeleyen öğrenim
belgesi,
e) Daha önce bu alanda çalışmış ise çalıştığı kuruluşlara
veya daha önce bu alanda çalışmamış ise çalışmadığına ilişkin yazılı beyanını
içeren belge,
f) Sorumlu müdür ile kurucu arasında yapılacak iş
sözleşmesi.
Kurucu ve sorumlu müdür olacak kişilerde aranan genel
şartlar
MADDE 10 – (1) Kurucu ve sorumlu müdür olacak kişilerde
aşağıdaki şartlar aranır.
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak.
c) Taksirli suçlar ile kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlara
çevrilmiş veya aşağıdaki sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç
olmak
üzere, altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar
bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, basit ve nitelikli zimmet,
irtikap, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye
kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı
suçtan veya kaçakçılık,
resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet
sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.
Merkezde çalıştırılacak diğer personel için istenecek
belgeler
MADDE 11 – (1) Merkezde çalıştırılacak personel için
aşağıdaki belgeler istenir.
a) Personelin çalışma talebine ve yapmak istediği işe
ilişkin dilekçe,
b) Nüfus cüzdanı örneği,
c) İkametgâh belgesi,
ç) Öğrenim durumunu gösterir belge,
d) Adlî sicil kaydı,
e) Sağlık kurulu raporu,
f) Daha önce bu alanda çalışmış ise çalıştığı kuruluşlara
veya daha önce bu alanda çalışmamış ise çalışmadığına ilişkin yazılı beyanını
içeren belge,
g) Kurucu ile personel arasında yapılacak iş sözleşmesi.
Merkez hizmet binası için istenecek belgeler
MADDE 12 – (1) Merkezin açılacağı binaya ait aşağıdaki
belgeler istenir.
a) Binanın tapu senedi veya kira kontratı örneği,
b) Binanın belediye imar müdürlüğünden alınacak tasdikli
yapı kullanma izin belgesi örneği ve binanın bütün bölümlerini gösterir
tasdikli planı,
c) Merkezin yerleşimini ve hizmet bölümlerini gösterir
kroki,
ç) Tefrişten sonra merkezin hizmet bölümlerini, kullanım
alanlarını, dış cephesini ve tabelasını gösteren fotoğraflar veya video
CD/DVD/fotoğraf CD,
d) Yangın güvenliği yönünden itfaiye müdürlüğünden alınacak
rapor,
e) Binanın trafik emniyetine uygun bir yerleşim alanında
olduğuna dair il emniyet trafik şube müdürlüğünden alınacak rapor,
f) Binanın asayiş yönünden uygun bir yerleşim alanında
olduğuna dair il emniyet müdürlüğünden alınacak rapor,
Açılış izni için yapılacak işlemler
MADDE 13 – (1) Açılış izni için aşağıda belirtilen işlemler
yapılır.
a) Açılış izni için gerekli olan ve bu Yönetmeliğin 8, 9, 11
ve 12 nci maddelerinde belirtilen belgeler iki dosya
hâlinde hazırlanarak, incelenmek üzere
kurucu tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl
müdürlüğünce görevlendirilen en az iki mesleki personel tarafından otuz iş günü
içinde dosya ve merkezin
fiziksel ve tefriş koşulları yerinde incelenerek uygun
görülmesi hâlinde merkeze açılış izin raporu düzenlenir,
b) İki dosya olarak düzenlenen tüm belgelerin belirlenen
esaslara uygun olması hâlinde, merkezin hizmete açılması il müdürlüğünün
teklifi ve valilik onayı
ile gerçekleşir. İl müdürlüğü tarafından açılış izin belgesi
ve sorumlu müdür belgesi düzenlenir,
c) İl müdürlüğünce onaylanan dosyanın aslı il müdürlüğünde
kalır. Diğer sureti imza karşılığı kurucuya verilir. Açılış izin belgesinin ve
sorumlu müdür
belgesinin bir nüshası bilgi için Genel Müdürlüğe
gönderilir,
ç) Açılış izin belgesi ve sorumlu müdür belgesi merkezin
görülebilecek bir yerine asılır,
d) Açılış izin belgesi verilen her merkezin işveren ve iş
yerinin adı ve yaptığı işin niteliği il müdürlüğü tarafından bir ay içinde
çalışma müdürlüğüne
ve defterdarlığa da bildirilir.
Merkezin hizmete başlaması
MADDE 14 – (1) Açılış izin belgesi düzenlenen ve zorunlu
personelini tamamlayan merkez hizmete başlar.
(2) Zorunlu personelin tamamlanması için personel ile iş
sözleşmesinin yapılmış olması yeterlidir.
Merkeze kabul edilecek bakıma muhtaç özürlüler
MADDE 15 – (1) Merkeze, zihinsel, bedensel ve ruhsal özür
grupları aşağıda belirtilen yaş ve cinsiyet durumları dikkate alınarak ayrı
gruplar hâlinde kabul
edilir. Merkez, açılış izin belgesinde de bu gruplardan
hangilerine hizmet sunulacağı belirtilir.
a) 0 – 6 yaş kız ve erkek,
b) 7 – 12 yaş kız ve erkek,
c) 13 – 18 yaş kız,
ç) 13 – 18 yaş erkek,
d) 19 ve üzeri yaş kız,
e) 19 ve üzeri yaş erkek.
Çalıştırılacak personel için yapılacak işlemler
MADDE 16 – (1) Merkezde çalıştırılacak personel için aşağıda
belirtilen işlemler yapılır.
a) Merkezde çalıştırılacak personel için istenilen belgeler
biri asıl olmak üzere iki nüsha hâlinde düzenlenerek il müdürlüğüne teslim
edilir,
b) İl müdürlüğü on beş gün içinde personelin belgelerini
üçüncü bölümde belirtilen şartlara uygunluğu açısından değerlendirir ve uygunsa
çalışma onayı verir,
c) Personelin belgeleri ve çalışma onayının bir nüshası il
müdürlüğü tarafından merkezin dosyasında saklanır, ikinci nüshası merkeze
gönderilir,
ç) Çalışma onayı verilen personel için merkez, fotoğraflı
kimlik kartı düzenler. Kimlik kartında personelin adı, görevi, göreve başlayış
tarihi ve nüfus
bilgileri yer alır. Kimlik kartı il müdürü tarafından
imzalanır ve mühürlenir, merkezde görevli tüm personel kimlik kartını görevi
süresince yakasında
taşır,
d) İl müdürlüğünce çalışma onayı verilmeyen personel
merkezde çalışamaz,
e) Merkezde çalışacak olan personel ile İş Kanunu
hükümlerince iş akdi yapılır.
Görevden ayrılan personelin bildirimi
MADDE 17 – (1) Merkezden ayrılan, vefat eden veya görevine
son verilen personel en geç bir ay içinde il müdürlüğüne bildirilir.
Sorumlu müdürün izine ayrılması
MADDE 18 – (1) Sorumlu müdürün çeşitli nedenlerle izine
ayrılması hâlinde merkezde çalışan bir mesleki personel vekil bırakılır,
sorumlu müdür izine ayrılmadan
önce kullanılacak izin süresi ve sorumlu müdürlüğe vekâlet
edecek mesleki personel il müdürlüğüne bildirilir.
Sorumlu müdür değişikliği
MADDE 19 – (1) Sorumlu müdürün görevinden ayrılması veya görevine
son verilmesi hâlinde; durum en geç yedi gün içinde il müdürlüğüne bildirilir.
Sorumlu
müdürün ayrılmasını müteakiben otuz gün içinde merkez için
yeni sorumlu müdür belirlenir ve belgeleri il müdürlüğüne teslim edilir.
(2) Sorumlu müdür şartlarını taşıyan kişi bulunamaması
hâlinde, merkeze otuz gün daha ilave süre verilir. İlave süreye rağmen sorumlu
müdür bulamayan merkezin
hizmetleri durdurulur. Otuz günlük ek süre, bir takvim yılı
içinde ancak bir kez verilir.
Devir işlemleri
MADDE 20 – (1) Merkez kurucusunun değişmesi hâlinde, devir
alacak gerçek veya tüzel kişi, noterden onaylı devir senedi ile başvuru için 8
inci maddede istenen
belgeleri iki nüsha hazırlayarak senet tarihinden itibaren
en geç otuz gün içinde il müdürlüğüne başvurur. Belirlenen şartlara uygun
olması hâlinde açılış
izin belgesi yeniden düzenlenir ve bir nüshası kuruluşa
gönderilir, bir nüshası il müdürlüğünde muhafaza edilir ve bir nüshası da bilgi
için Genel Müdürlüğe
gönderilir.
Merkez açma yetkisi verilen temsilcinin değişmesi
MADDE 21 – (1) Özel hukuk tüzel kişilerince merkez açma
yetkisi verilen temsilcinin değişmesi durumunda, özel hukuk tüzel kişisi adına
seçilen temsilcinin
kurucu olması ile ilgili yönetim kurulu kararının tasdikli
örneği ve başvuru için 8 inci maddede istenen belgeler iki nüsha hazırlanarak
il müdürlüğüne
başvurulur. Yeni temsilcinin niteliklerinin kurucu olmak
için belirlenen şartlara uygun olması hâlinde, il müdürlüğü yeni temsilcinin
kabul edildiğini
resmî yazı ile tüzel kişiliğe bildirir. Ayrıca yeniden
açılış izin belgesi düzenlenmez.
Bildirimsiz devir
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmeliğin 20 nci
maddesinde belirtilen otuz günlük süre içinde il müdürlüğüne başvurulmaması
veya bildirimde bulunmaksızın merkezin
devri hâlinde, devir yapan ve devir alan gerçek ve tüzel
kişilerin var olan açılış izinleri iptal edilir.
Nakil işlemleri
MADDE 23 – (1) Merkezin başka bir binaya taşınmak istenmesi
hâlinde;
a) Merkezin yeni binasının adresini bildiren bir dilekçe ile
il müdürlüğüne başvurulur,
b) İl müdürlüğünün görevlendirdiği en az iki mesleki
personel otuz iş günü içinde merkez binasının fiziki özelliklerini adrese
giderek inceler. Merkez binasının
uygun görülmesi hâlinde tutanak düzenlenir. Tutanağın bir
nüshası merkezin nakline ilişkin diğer işlemlerin başlatılması ve dosyanın
tamamlanması için
resmî yazı ekinde kurucuya verilir. Ayrıca merkezin yeni
adresinde de geçici faaliyet gösterebilmesi için geçici çalışma izin belgesi
düzenlenerek kurucuya
resmî yazı ekinde verilir,
c) Geçici çalışma izin belgesinin düzenlendiği tarihten
itibaren iki ay içinde 12 nci maddede belirtilen
belgeler tamamlanarak iki dosya hâlinde, incelenmek
üzere kurucu tarafından il müdürlüğüne teslim edilir,
ç) Tüm belgelerin belirlenen esaslara uygun olması hâlinde,
merkezin yeni adresine nakline ilişkin olarak il müdürlüğünün teklifi ile
Valilik onayı alınır.
İl müdürlüğü tarafından yeniden açılış izin belgesi
düzenlenir,
d) Tüm belgelerin, il müdürlüğünce onaylanan iki dosyadan
aslı il müdürlüğünde kalır. Dosyanın diğer nüshası ve açılış izin belgesi imza
karşılığı kurucuya
verilir. Nakil onayı ve açılış izin belgesinin tasdikli
örneği bilgi için Genel Müdürlüğe gönderilir.
Şube açma işlemleri
MADDE 24 – (1) Şube açılış izni için yeni merkez
açılışındaki gibi işlem yapılır. Her şube için ayrı sorumlu müdür ve personel
istihdamı zorunludur.
Ek birim açma işlemleri
MADDE 25 – (1) Mevcut merkez binası ile fizikî açıdan
bağlantılı olan yeni yerlerin merkez binasına ilave edilmesinin istenmesi
hâlinde nakil işlemlerinde
olduğu gibi müracaat edilir ve işlemler gerçekleştirilir.
Merkezin kurucu tarafından kapatılması
MADDE 26 – (1) Merkezin kurucu tarafından kapatılması
durumunda;
a) Kurucu, en az bir ay önceden il müdürlüğüne, personele,
bakıma muhtaç özürlüye ve ailesine yazılı olarak merkezi kapatma isteğinde
olduğunu ve merkezi
kapatacağı tarihi bildirir.
b) Merkeze ait açılış izin belgesini il müdürlüğüne teslim
eder.
c) İl müdürlüğü merkezin usulüne uygun olarak kapandığını ve
kapatılma tarihini genel müdürlüğe ve o yerin bağlı bulunduğu çalışma
müdürlüğüne ve defterdarlığına
bildirir.
ç) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirlenen şartları
yerine getirmeden merkezini kapatan kurucunun yeniden merkez açmak istemesi
hâlinde izin verilmez.
d) Merkezin kapatılması hâlinde merkezde kalan ve bakım
ücretleri Genel Müdürlük tarafından ödenen bakıma muhtaç özürlüler, il
müdürlüğünce geçici olarak
il içindeki veya çevre illerdeki diğer merkezlerde bakım
ihtiyaçları sağlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Merkez Personelinin Nitelikleri, Görev, Yetki ve
Sorumlulukları
Merkezde çalıştırılacak personel
MADDE 27 – (1) Merkezde, aşağıda belirtilen personel
çalıştırılır. Ancak mesleki personel içinde yer alan çocuk gelişimci, merkez 0
– 18 yaş grubuna hizmet
verecek ise çalıştırılır.
a) Gündüzlü hizmet veren merkezlerde; sorumlu müdür, mesleki
personel, sağlık personeli, büro memuru, bakıcı, hizmetli, yemek kuruluşta
yapılıyorsa aşçı
ve merkezin ihtiyaç duyduğu diğer personel.
b) Yatılı hizmet veren merkezlerde; sorumlu müdür, mesleki
personel, sağlık personeli, büro memuru, bakıcı, güvenlik görevlisi, hizmetli,
yemek kuruluşta
yapılıyorsa aşçı ve merkezin ihtiyaç duyduğu diğer personel.
Zorunlu çalıştırılması gereken personel sayısı
MADDE 28 – (1) Merkezde sorumlu müdürün haricinde zorunlu
çalıştırılması gereken personel sayısı aşağıda belirtilmiştir.
a) Gündüzlü hizmet veren merkezde, bakılan her yirmi dört
bakıma muhtaç özürlü için birer mesleki personel ve bir sağlık personeli; her
altı bakıma muhtaç
özürlü için bir bakıcı olmak üzere personel istihdam edilir.
b) Yatılı hizmet veren merkezde, mesai saatleri içinde,
merkezde bakılan her yirmi dört bakıma muhtaç özürlü için birer mesleki
personel ve bir sağlık personeli
ile her altı bakıma muhtaç özürlü için bir bakıcı personel
istihdam edilir.
(2) Merkezde gece ve tatil günlerinde her bir vardiyada
nöbet sorumlusu olarak mesleki personel veya sağlık personeli ile bir güvenlik
görevlisi ve her
altı bakıma muhtaç özürlüye bir bakıcı personel istihdam
edilir.
Merkezde çalışacak personelin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 29 – (1) Merkezde çalışacak personelin görev, yetki ve
sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
a) Sorumlu müdür, merkezin idari, malî, hukukî, mesleki ve
diğer tüm işlerini hizmetin amacına ve mevzuata uygun olarak yürütülmesinden
kurucu ile birlikte
birinci derecede sorumludur. Sorumlu müdür, il müdürlüğü ve
diğer kurum ve kuruluşlara karşı merkezi temsil eder. Mesleği ile ilgili
programların uygulanmasında
görev alır. Diğer meslek elemanları idari anlamda sorumlu
müdüre bağlı olarak çalışmalarını sürdürür. Bir kişi birden fazla merkezin
sorumlu müdürü olamaz
ve çalışma saatleri içinde başka bir işte çalışamaz.
b) Mesleki personel, mesleği ile ilgili yetki ve
sorumluluklarının yanı sıra bu Yönetmeliğin 32 nci
maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen
hizmetleri yürütür. Ayrıca, bakıcı personelin hizmetlerini
de yönlendirir.
c) Sağlık personeli;
1) Acil durumlarda mesleğinin gerektirdiği uygulamaları
yapmak,
2) Merkez ortamını ısı, ışık, havalandırma, temizlik
yönünden değerlendirmek ve gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak,
3) İlaçların güvenli bir şekilde temin edilmesini ve
saklanmasını sağlamak,
4) Narkotik ilaçların kullanımını, saklanmasını, kontrolünü
ve kayıtlarını tutmak, bu konuya ilişkin talimatlara uyulmasını sağlamak,
5) Verilen hizmetler ile ilgili kayıtları doğru, eksiksiz ve
zamanında tutmak,
6) Özürlülerin muayene, tetkik ve tedavi amacıyla
randevularını almak, transferi için gerekli planlamaları yapmak,
7) Özürlülerin tedavileri ve tıbbi rehabilitasyon sürecinde
sağlık kurumlarında bulunan sağlık personeli ile işbirliği yapmak,
8) Özürlü bireylerin sağlık kurumlarınca önerilen tedavinin
uygulanması için gerekli takip ve uygulamaları sağlamak,
9) Koruyucu sağlık hizmetlerine ilişkin olarak bakıcı
personele gerekli rehberlik hizmetlerini yapmak,
10) Özürlü bireylerin kullanacakları ilaçları kullanıp
kullanmadıklarını takip etmek, enjeksiyon ve pansumanlarını yapmak,
11) Sağlıklı bir bakım ortamının oluşması için koruyucu
sağlık hizmetleri anlamında gerekli kontrolleri yapmak ve bakıcı personelce bu
hizmetlerin yapılmasını
sağlamak ve bu amaçla merkez müdürü ile işbirliği yapmak,
12) Düzenli ve yeterli soluk alıp verme, yeme, içme,
boşaltım, güvenli bir çevre sağlama, kişisel temizlik, giyinme, vücut ısısı
kontrolü, hareketlilik,
yeterli uyku gibi özürlü bireylerin günlük yaşam
aktivitelerine yönelik olarak fizyolojik ihtiyaçların karşılanması
aşamalarında; gerekli mesleki uygulamaları
yapmak, bu ihtiyaçların karşılanıp karşılanamadığını takip
etmek ve bakıcı personelce verilmesi gereken hizmetlerin yapılmasını sağlamak.
ç) Bakıcı personel;
1) Sorumlu bulunduğu gruptaki bakıma muhtaç özürlü
bireylerin kişisel bakım ile ilgili tuvalet eğitimi, yeme içme, banyo, el yüz
temizliği, giyinme soyunma
gibi günlük, haftalık, aylık ihtiyaçlarını karşılamak
ve/veya yardım etmek ve/veya takip etmek,
2) Sorumlu olduğu grubun bakım, temizlik ve düzeninin
sağlanmasına yardımcı olmak.
d) Diğer personel; aşçı, hizmetli, güvenlik görevlisi,
berber, şoför, terzi, teknisyen ve büro görevlisi gibi personel sorumlu müdürün
verdiği görevleri
yapar.
Hizmet içi eğitim
MADDE 30 – (1) Merkez, istihdam ettiği personele göreve
başladığı tarihten itibaren ilk üç ay içinde bir kez ve göreve başladıktan
sonra da yılda en az
bir kez olmak üzere her defasında en az onar saatlik hizmet
içi eğitim verir.
Stajyer öğrenci uygulaması
MADDE 31 – (1) Üniversitelerin psikoloji, sosyal hizmetler,
çocuk gelişimi ve hemşirelik alanında lisans veya lisans üstü öğrenim gören
öğrencilerin merkezde
staj yapabilmeleri için, bölümlerinden/okullarından alınan
staj yapacakları alanı ve süreyi belirten bir yazı ile merkeze başvurmaları
istenir. Stajyer
öğrencilerin mesleki personel ile birlikte gözlem ve
uygulama yapmalarına izin verilir. Stajyer öğrenciler tek başına uygulama
yapamazlar, merkezde meslek
elemanlarının yerine istihdam edilemezler. Kabul edilen
stajyerlerin listesi il müdürlüğüne bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Merkezde Sunulacak Bakım Hizmetleri
Bakım hizmetlerinin kapsamı
MADDE 32 – (1) Bakım hizmetleri, bakıma muhtaç özürlünün
bakımına yönelik olarak kişisel bakım hizmetlerini ve psiko
-sosyal destek hizmetlerini kapsar.
(2) Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak
aşağıda belirtilen bakım hizmetleri sunulur.
a) Kişisel bakım hizmetleri;
1) Banyo yaptırılması,
2) Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve
gerektiğinde temizliğinin yapılması,
3) Tırnaklarının kesilmesi,
4) Saçlarının taranması,
5) Dişlerinin temizlenmesi,
6) Yemek ve içecek ihtiyacının giderilmesi,
7) El, yüz ve ayak temizliği,
8) Sakal tıraşının yapılması,
9) İstenmeyen tüylerin temizlenmesi,
10) Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması,
11) Burun ve kulak temizliğinin yapılması,
12) Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi,
13) Odasının temizlenmesi,
14) Çamaşırlarının yıkanması,
gibi hizmetleri içerir.
b) Psiko -sosyal destek hizmetleri;
1) Bakıma muhtaç özürlü ailesinin, özürlüyü ve özür durumunu
kabullenmesine, bilgilendirilmesine yönelik kişisel veya grup çalışması
yöntemiyle verilecek
hizmetleri,
2) Bakıma muhtaç özürlünün özrünü, mevcut durumunu ve
yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında
desteklenmesine yönelik
kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri,
3) Özürlü ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların
kullanılmasına yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek
hizmetleri,
4) Özürlünün bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve
katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile
düzenlenecek bu tür etkinliklere
katılabilmesi için refakat hizmetleri,
5) Özürlünün terk edilme, ret edilme, özür durumunu
kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık, sevgisizlik gibi olumsuz
duygulardan kurtarılmasına
ve depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının
engellenmesine yönelik kişisel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek
hizmetleri,
gibi psiko -sosyal destek
hizmetlerini içerir.
Bakım hizmetlerinin uygulanması
MADDE 33 – (1) Merkezde bakım hizmetlerinin uygulanmasıyla
ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Merkezde verilen bakım hizmetlerinin yürütülmesi sorumlu
müdürün sorumluluğundadır.
b) Merkezler, 32 nci maddede
belirtilen genel çerçeveyi esas alarak, merkezin ve bakıma muhtaç özürlü
bireylerin özelliklerine göre bakım hizmetlerini geliştirerek
uygularlar.
c) Merkezde, bakıma muhtaç özürlünün bakım ihtiyacına göre
bireysel bakım planını hazırlayacak değerlendirme kurulu oluşturulur.
Değerlendirme kurulunda
merkezde görevli olan mesleki personel ve sağlık personeli
bulunur.
ç) Değerlendirme kurulu tarafından bakıma muhtaç özürlülerin
bireysel özellikleri de dikkate alınarak bireysel bakım planı hazırlanır,
hazırlanan bireysel
bakım planı sorumlu müdürünün onayından sonra uygulanır.
d) Bireysel bakım planının içeriği ve uygulama esasları,
Genel Müdürlükçe belirlenerek genelge ile bildirilir.
Bakım hizmeti için bakıma muhtaç özürlü gruplarının
oluşturulması
MADDE 34 – (1) Bakım hizmeti için bakıma muhtaç özürlü
grupları aşağıdaki hususlara göre oluşturulur.
a) Bakıma muhtaç özürlü bireylerin bakım ihtiyacına, takvim
yaşına ve diğer özelliklerine, sunulacak bakım hizmeti ve hedeflerinin
birbirine yakınlığına
ve fiziksel koşullara göre azami altı bakıma muhtaç
özürlüden gruplar oluşturulur,
b) Bakım hizmeti hedeflerinin farklılaşması veya ihtiyaç
duyulması hâlinde, bakıma muhtaç özürlü bireylerin grupları değiştirilir,
c) Grubun sorumluluğu amacına ve niteliğine uygun mesleki
personele verilir,
ç) Merkezde çalışan her mesleki personelin en az bir
grubunun olmasına özen gösterilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Fiziksel Koşullar ve Donanım
Merkezin iskan durumu
MADDE 35 – (1) Merkez bakıma muhtaç özürlüler için tehlike
yaratmayacak, ulaşıma elverişli bir yerde kurulmalıdır. Merkez binası bakıma
muhtaç özürlüleri
rahatsız edecek derecede gürültülü yerlerden veya havayı
kirleten sınai kuruluşlardan uzak olmalıdır.
Emniyet ve trafik güvenliği
MADDE 36 – (1) Merkez binasının bulunduğu yer, bakıma muhtaç
özürlülerin geliş-gidişlerinde trafik yönünden uygun ve emniyetli olmalıdır.
Yangından korunma ve ısıtma
MADDE 37 – (1) Merkezde yangından korunma için yeterli
sayıda yangın söndürme cihazı ve malzemesi ile sesli ve ışıklı alarm sistemi
bulunmalı, yangın için
gerekli önlemler alınmalıdır. Merkezde bakıma muhtaç
özürlülerin kullanımına uygun yangın tahliye sistemi bulundurulması zorunludur.
(2) Merkezde ısıtma kaloriferle yapılmalıdır. Ancak,
bölgesel farklılıklar göz önüne alınarak kalorifer sisteminin olmadığı yerlerde
ısıtma, bakıma muhtaç
özürlüye risk oluşturmayacak klima veya merkezi ısıtma
sistemi ile yapılmalıdır. Isıtmanın elektrikli araçlarla yapılması hâlinde il
elektrik idaresinden
elektrik tesisatının uygunluğuna dair belge alınması
zorunludur.
Merkezin fiziksel koşulları
MADDE 38 – (1) Merkezin fiziksel koşulları aşağıda
belirtilen özellikleri taşımalıdır.
a) Merkez ahşap olmayan ve müstakil bir binada hizmete
açılır.
b) Merkezde bakıma muhtaç özürlünün kullanacağı odalar gün
ışığı almalı veya aydınlık olmalıdır.
c) Bakıma muhtaç özürlünün kullanacağı odalarının tabanı
sağlığa zarar vermeyecek, kolay temizlenen bir malzeme ile kaplanmalıdır.
ç) Merkezde merdiven varsa merdivenlerin genişliği ve
yüksekliği iniş ve çıkışlarda kolaylık sağlayacak şekilde olmalı, emniyet
korkulukları bulunmalıdır.
d) Tuvaletlerin tabanları ve duvarlarının tamamı yıkanmaya
elverişli fayans veya mermer gibi malzemeler ile kaplı olmalıdır, bakıma muhtaç
özürlülerin kullanacağı
tuvalet ve banyolarda tutamak olmalıdır.
e) Merkezin her bölümü havalandırmaya uygun olmalı,
gerektiğinde merkezin havalandırılması için ek önlemler alınmalıdır.
f) Panel radyatörler dışındaki radyatörler, ısıyı
engellemeyecek şekilde korunmalıdır.
g) Merkezin her türlü tesisatı ve bölümleri temiz ve düzenli
olmalıdır.
ğ) Merkezin bahçesi en az yatak odası olarak kullanılacak
alanların toplamı büyüklüğünde olmalıdır. Bahçe büyüklüğü yetersiz olan
binalarda gerekli koruma
tedbirleri alınarak, binanın terası bahçe amaçlı olarak
kullanılabilir.
h) Merkez hizmet binasının bir kattan fazla olması
durumunda, bakıma muhtaç özürlü bireyin ihtiyacı olan hizmetlere ve birimlere
ulaşılabilirliğinin sağlanması
için asansör veya merdiven asansörü bulunmalıdır.
Merkezin bölümleri
MADDE 39 – (1) Merkezlerde düzenlenmesi zorunlu olan
bölümler aşağıda belirtilmiştir. Bölümlerin fiziki özellikleri ve donanımı için
gerekli malzemeler
Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak bir genelge ile
belirlenir.
a) Sorumlu müdür odası,
b) Büro,
c) Bekleme odası,
ç) Personel odası,
d) Grup etkinlikleri odası,
e) Bireysel görüşme odası,
f) Çok amaçlı salon,
g) Mutfak ve yemekhane,
ğ) Bahçe,
h) Yatılı hizmet verilen merkezlerde yatak odaları,
ı) Sağlık personeli odası,
i) Banyo ve tuvalet.
Merkez binasının kullanımı
MADDE 40 – (1) Merkez binası hiçbir şekilde aslî amacı
dışında başka bir amaçla kullanılamaz.
ALTINCI BÖLÜM
Merkezin İşleyişine İlişkin Esaslar
Merkezlerin genel çalışma esasları
MADDE 41 – (1) Merkezlerin genel çalışma esasları aşağıda
belirtilmiştir.
a) Yatılı hizmet veren merkezler talep etmeleri ve açılış
izin belgelerinde belirtilmesi hâlinde gündüzlü olarak da hizmet verebilirler.
Bu durumda gündüzlü
hizmet için ayrıca sorumlu müdür istenmez. Ancak gündüzlü
hizmet için bu Yönetmeliğin 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde
belirtildiği şekilde
personel çalıştırılır.
b) Gündüzlü hizmet veren merkezlerde bakıma muhtaç özürlünün
gerektiğinde dinlenebileceği veya uyuyabileceği yatak odaları bulunmalıdır.
Yatak odalarının
üçer kişilik olmasına özen gösterilmelidir. Ancak en fazla
altı bakıma muhtaç özürlü bir odada veya salonda yatırılabilir. Yatak odası
olarak kullanılacak
oda veya salon her bakıma muhtaç özürlüye en az üç metrekare
yer olacak büyüklükte olmalıdır.
c) Yatılı hizmet veren merkezlerde bakıma muhtaç özürlü
yatak odalarının birer veya üçer kişilik olmasına özen gösterilmelidir. Ancak
en fazla altı bakıma
muhtaç özürlü bir yatak odasında kalabilir. Yatak odaları,
her bakıma muhtaç özürlüye en az beş metrekare yer olacak büyüklükte olmalıdır.
ç) Merkezlerin kapasitesi yatak odası olarak kullanılacak
alan büyüklüğüne göre tespit edilir.
d) Merkezlere, ücreti Genel Müdürlükçe ödenen bakıma muhtaç
özürlüler ile ücreti kendisi veya ailesi tarafından ödenen bakıma muhtaç
özürlüler, bakım hizmeti
sunulmak üzere kabul edilir.
e) Bedensel, zihinsel ve ruhsal bakıma muhtaç özürlülerin
mümkün olduğunca yaş ve cinsiyetleri de dikkate alınarak farklı merkezlerde
bakılmasına özen gösterilir.
Ancak aynı merkez bünyesinde birden fazla özür grubuna bakım
hizmetinin verilmesi hâlinde her özür grubu için ayrı bölüm oluşturulur ve
bölümlerinden birbirine
geçişi engelleyecek önlemler
alınır. Ayrıca onüç ve üzeri yaştaki bakıma muhtaç
özürlüler için cinsiyetlerine göre ayrı katlar olması sağlanır. Bakıma
muhtaç özürlü bireylerin birbirlerine ve kendilerine zarar
vermemesi için güvenlik tedbirleri alınır.
(2) Merkez aracılığıyla bakıma muhtaç özürlü bireyin
ikametgâhında bakım hizmeti verilebilir. Bu durumda merkez bünyesinde birer
mesleki personelden ve
bir sağlık personelinden evde bakım hizmet birimi
oluşturulur. Evde bakım hizmet biriminde evde bakım hizmeti verilecek her kırksekiz bakıma muhtaç özürlü
için birer mesleki personel ve bir sağlık personeli
çalıştırılır. Evde bakım hizmet birimi sorumlu müdürün gözetim ve denetiminde
çalışır, evde bakım hizmet
biriminin hazırlayacağı bireysel bakım planı doğrultusunda
bakıcı personel tarafından bakım hizmeti verilir. Ayrıca, evde bakım hizmet
birimi bakıma muhtaç
özürlü bireyi ve ailesini her ay düzenli olarak
ikametgâhında ziyaret ederek bakım hizmetlerinin sunumunu takip eder, bakıma
muhtaç özürlü bireye ve ailesine
psiko -sosyal destek hizmetlerini
verir. Bir bakıcı personel günde en fazla iki bakıma muhtaç özürlüye hizmet
verebilir.
(3) Merkezde bakıma muhtaç özürlü bireyin sağlık durumu ve merkezde
kalış süreleri dikkate alınarak, yatılı merkezlerde asgari üç öğün, gündüzlü
merkezlerde
asgari bir öğün beslenme ihtiyacı karşılanır. Bakıma muhtaç
özürlü bireye verilen yemek numuneleri yirmidört saat
muhafaza edilir.
Bakım ücreti Genel Müdürlükçe ödenecek bakıma muhtaç
özürlünün müracaatı ve değerlendirilmesi
MADDE 42 – (1) Bakıma muhtaç özürlülerden, sosyal güvenlik
kurumlarına tabi olmayan, ailesini kaybetmiş olanlar ile ailesi ekonomik veya
sosyal yoksunluk
içerisinde bulunanların bakım ücreti Genel Müdürlükçe
karşılanacak olanların müracaat ve işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır.
a) Bakıma muhtaç özürlünün bakım talebine ilişkin müracaat,
bakıma muhtaç özürlü bireyin kendisi, ailesi veya yasal temsilcisi tarafından
İl/ilçe Sosyal
Hizmetler Müdürlüğüne yapılır.
b) Bakıma muhtaç özürlünün bakım talebine ilişkin olarak
Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine
İlişkin Yönetmeliğin
6 ncı maddesinde yazılı belgeler
istenir ve bu belgeler il müdürlüğünce değerlendirilir.
c) İl müdürlüğünce bakıma muhtaç özürlü ve ailesinin psiko -sosyal ve ekonomik durumu ve bakım ihtiyacı hakkında
sosyal inceleme raporu hazırlanır.
ç) Bakıma muhtaç özürlünün bakım ihtiyacına göre alması
gereken bakım hizmetleri belirlenir.
d) Bakıma muhtaç özürlünün ihtiyaç duyduğu bakım
hizmetlerinin belirlenmesini müteakiben, bakım hizmetinin verileceği merkez,
bakıma muhtaç özürlünün ve
ailesinin talebi doğrultusunda merkezin kapasitesi dikkate
alınarak belirlenir.
e) Belirlenen merkezde, bakıma muhtaç özürlüye, bakım
hizmetinin verilmesine ilişkin olarak il müdürlüğünün teklifi ile Valilik
makamından onay alınır.
f) Bakıma muhtaç özürlü birey veya ailesi, merkezde verilen
bakım hizmetinden memnun olmaması hâlinde, en erken altı ay sonunda merkezin
değiştirilmesini
talep edebilirler. İl müdürlüğü talebi değerlendirerek talep
doğrultusunda işlem yapar.
Bakım ücreti kendisi veya ailesi tarafından ödenen bakıma
muhtaç özürlünün müracaatı ve değerlendirilmesi
MADDE 43 – (1) Bakıma muhtaç özürlünün bakım ücretinin
ailesi veya kendisi tarafından ödenmesi hâlinde bu Yönetmeliğin 44 üncü
maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendinde belirtilen belgeler ile birlikte müracaat
merkeze yapılır. Merkez açılış izin belgesinde belirtilen özür grubuna uygun
olan bakıma muhtaç
özürlüyü değerlendirme kurulunda değerlendirir ve uygun
görmesi hâlinde kabul eder.
Merkeze bakıma muhtaç özürlü kabulü
MADDE 44 – (1) Merkeze bakıma muhtaç özürlü kabulü aşağıda
belirtilen şekilde yapılır. Buna göre;
a) Bakım ücreti bakıma muhtaç özürlü veya ailesi tarafından
ödenecek ise merkeze kabul edilecek bakıma muhtaç özürlüden, ailesinden veya
yasal temsilcisinden
dilekçe, bakıma muhtaç özürlüye ait nüfus cüzdanı örneği,
veliye veya vasiye ait ikametgâh belgesi, bakıma muhtaç özürlü için sağlık
kurulu raporu ve iki
adet fotoğraf istenir,
b) Bakım ücreti Genel Müdürlük tarafından ödenecek ise bu
Yönetmeliğin 42 nci maddesinde belirtilen belgelerden
oluşan dosyanın bir nüshası il müdürlüğünce
resmî yazı ekinde merkeze gönderilir,
c) Merkezde, bakıma muhtaç özürlü ve ailesi hakkında
ayrıntılı ilk görüşme formu düzenlenir,
ç) Bakıma muhtaç özürlünün bakım ihtiyacı merkez
değerlendirme kurulunda değerlendirilir ve bireysel bakım planı oluşturulur,
d) Merkeze kabul edilen her bakıma muhtaç özürlü için bir
dosya açılır, belgeleri saklanır.
Merkeze ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kabulü
MADDE 45 – (1) Merkez hizmetlerinden yararlanmak üzere
aşağıda belirtilen esaslar dahilinde ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kabul
edilir.
a) Merkeze il müdürlüğünün veya merkezin önereceği bakıma
muhtaç özürlüler arasından, il müdürlüğünde görevli sosyal çalışmacı tarafından
hazırlanacak sosyal
inceleme raporu sonucuna göre ücretsiz bakıma muhtaç özürlü
kabul edilir,
b) Merkeze hizmet verdiği bakıma muhtaç özürlü sayısının
yüzde üçü oranında ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kabul edilir,
c) Merkeze ücretsiz kabul edilecek bakıma muhtaç özürlüler,
sosyal ve ekonomik yoksunluk içerisinde bulunan bakıma muhtaç özürlüler arasından
il müdürlüğünce
belirlenir,
ç) Merkez, her ay sonunda kapasitesini, hizmet verdiği
bakıma muhtaç özürlü sayısını, ücretsiz hizmet verdiği bakıma muhtaç özürlü
sayısını ve varsa açık
olan ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kapasitesini il
müdürlüğüne bildirir,
d) İl müdürlüğü ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kapasitesinin
doldurulmasını takip eder, il müdürlüğünün teklifine rağmen ücretsiz bakıma
muhtaç özürlü kapasitesini
doldurmayan merkeze bu Yönetmeliğin 57 nci
maddesindeki hükümler uygulanır.
Merkezden bakıma muhtaç özürlünün ayrılması
MADDE 46 – (1) Merkezden bakıma muhtaç özürlünün ayrılması
aşağıdaki durumlarda gerçekleşir.
a) Ailenin, bakıma muhtaç özürlünün yasal temsilcisinin veya
reşit ve aynı zamanda mümeyyiz olan bakıma muhtaç özürlünün istemde bulunması,
b) Bakıma muhtaç özürlü kabulüne esas bilgi ve belgelerde
yanlışlık olduğunun tespiti veya bakıma muhtaç özürlünün tüm mesleki
çalışmalara rağmen merkeze
uyum sağlayamaması,
c) Bakım programının tamamlanması,
hâlinde bakıma muhtaç özürlünün ilişiği kesilir.
(2) Ailesi ve yasal temsilcisi bulunmayanların durumları
Genel Müdürlüğe bildirilir.
Merkezin çalışma gün ve saatleri
MADDE 47 – (1) Gündüzlü hizmet veren merkezler haftanın altı
günü mesai saatleri içinde, yatılı hizmet veren merkezler ise milli ve dini
bayramlar ve resmî
tatillerde dahil olmak üzere haftanın yedi günü yirmi dört
saat çalışır.
Merkezin tatil edilmesi
MADDE 48 – (1) Merkez, bulunduğu yörenin iklim koşulları ve
tadilat nedeniyle bir yıl içinde en çok bir ay tatil edilebilir. Kurucu tatil
gerekçelerini
içeren dilekçe ile il müdürlüğüne başvurur. Merkezin tatil
edilmesi il müdürlüğünün onayına bağlıdır. Merkezin tatil edilmesi hâlinde
bakıma muhtaç özürlü
bireyin mağdur olmaması için bakıma muhtaç özürlü bireyin
bakımına yönelik gerekli önlemler merkez tarafından alınır ve bakımı sağlanır.
Ücret tespiti
MADDE 49 – (1) Bakım ücretleri uygulaması, Genel Müdürlük
tarafından ödenecekler hariç olmak üzere, aşağıda belirtilen esaslara göre
yerine getirilir.
a) Merkezlerde verilecek bakım hizmetlerinin taban
ücretleri, valinin ya da görevlendireceği bir
yardımcısının başkanlığında il sosyal hizmetler müdürü,
defterdar, il ticaret odası temsilcisi, belediye başkanlığı
temsilcisi, il dahilinde özel bakım merkezlerinin kendi aralarında seçecekleri
temsilciden
oluşan komisyon tarafından yılda bir kez tespit edilir.
b) Komisyon, her yıl Ocak ayının son haftasında toplanır.
c) Taban ücretler, üretici fiyat endeksindeki artış oranları
esas olmak üzere, sosyo -ekonomik koşullar,
merkezlerin personel, kira, ısıtma, onarım ve diğer
zorunlu giderleri dikkate alınarak belirlenir.
ç) Komisyon gündüzlü ve yatılı hizmet ile evde hizmet taban
ücretlerini tespit eder.
d) Komisyon tarafından tespit edilen taban ücretler vali
tarafından onaylanarak Ocak ayından başlayarak geçerli olur.
e) Komisyon tarafından onaylanan taban ücretlerinin altında
olmamak koşuluyla merkezler, verecekleri hizmet türlerine göre uygulayacakları
ücretleri, kendi
maliyet hesaplarına göre belirler ve il müdürlüklerine
bildirirler.
Ücret tahsili
MADDE 50 – (1) Bakıma muhtaç özürlünün bakım ücretinin
kendisi veya ailesi tarafından ödenmesi hâlinde; bakım ücreti, bakım
hizmetlerin sunulmasını müteakiben
aylık olarak alınır. Ücretin tahsiline ilişkin olarak belge
düzenlenir.
(2) Bakıma muhtaç özürlülerden, sosyal güvenlik kurumlarına
tabi olmayan ailesini kaybetmiş olanlar ile ailesi ekonomik veya sosyal
yoksunluk içerisinde
bulunanların bakım ücretleri, İl Müdürlüğü tarafından Bakıma
Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin
Yönetmelik
hükümlerine göre ödenir.
Merkezde bulunması gereken defter ve dosyalar
MADDE 51 – (1) Merkezde aşağıdaki defter ve dosyaların
bulundurulması zorunludur.
a) Gelen evrak kayıt defteri,
b) Giden evrak kayıt defteri,
c) Zimmet defteri,
ç) Bakıma muhtaç özürlülere ait kütük defteri,
d) Denetleme defteri,
e) Her bakıma muhtaç özürlü için, içinde ilk kabul belgeleri
ile bakıma muhtaç özürlünün bireysel bakım planlarının ve diğer tutanak ve
çizelge gibi belgelerin
bulunduğu dosya,
f) Bakıma muhtaç özürlülerin devam çizelgeleri ve personelin
çalışma programını gösteren çizelgelerin bulunduğu bakıma muhtaç özürlü ve
personel takip dosyaları,
g) Personelin özlük ve sağlık dosyaları.
(2) Merkez, hizmet verilmeye başlanmasından itibaren tutulan
kayıtları ve bakıma muhtaç özürlülere ait dosyaları muhafaza etmek zorundadır.
Merkezin yazışmalarında
antetli kağıt ve kaşe kullanılması zorunludur.
İl müdürlüklerine gönderilecek belgeler
MADDE 52 – (1) Her ayın ikinci haftasında bakıma muhtaç
özürlü listesinin, personel listesinin, aylık SSK prim bildirgesinin bir örneği
ve merkezde bakıma
muhtaç özürlü bireylere yemek veriliyorsa, aylık yemek
listesinin birer örneği il müdürlüğüne gönderilir. Uyarılara rağmen istenilen
bilgi ve belgeleri
göndermeyen merkeze, bu Yönetmeliğin 57 nci
maddesindeki hükümler uygulanır.
Sivil savunma planı
MADDE 53 – (1) Açılış izin belgesinin düzenlenmesinden sonra
iki ay içinde merkezin yangın, sabotaj ve depremde uygulanacak sivil savunma
planı merkez tarafından
hazırlanarak merkezin kolay görülebilen iç mekanına asılır.
Genel Müdürlüğe gönderilecek belgeler
MADDE 54 – (1) Merkezde çalışan personel sayısı ve niteliği
ile merkeze devam eden bakıma muhtaç özürlüler hakkındaki bilgiler Genel
Müdürlükçe tespit edilecek
şekilde il müdürlüğü tarafından istenilen sürede Genel
Müdürlüğe gönderilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Teftiş ve Denetim
Teftiş ve denetim
MADDE 55 – (1) Merkezin işleyişinde karşılaşılan sorunları,
bakım hizmetlerinin sunulmasında aksayan yönleri tespit etmek, çözüm yolları
bulmak, sunulan
hizmetin kalitesini artırmak ve hizmetlerin ilgili mevzuat
hükümlerine uygunluğunu tespit etmek amacıyla denetim yapılır.
(2) Merkezde bakıma muhtaç özürlülere yönelik hizmetlerin
denetimi Genel Müdürlük Teftiş Kurulu veya il müdürlüğü tarafından yapılır.
(3) Merkezin denetimleri aşağıdaki esaslara göre yapılır.
a) Merkez il müdürlüklerince yılda en az iki kez denetlenir.
Denetleme sonucu tespit edilen hususlar il müdürlüğünce denetleme defterine
yazılır. Denetleme
esnasında defterin yazılmaması durumunda il müdürlüğü
tarafından denetleme raporu gönderilir. Bu rapor denetleme defterine
yapıştırılır.
b) Merkez, Genel Müdürlük müfettişleri tarafından da
denetlenir ve teftiş sonucu tespit edilen hususlar denetim defterine yazılır.
c) Merkez yetkilileri denetleyicilere denetim esnasında
istendiği takdirde her türlü belgeyi sunmak ve göstermekle yükümlüdürler.
ç) Denetim sonucu tespit edilen aksaklıklar il müdürlüğünce
yazılı olarak merkeze bildirilir. Merkez ayrıca bir süre verilmediyse bir ay
içinde belirtilen
aksaklıkları düzeltmek ve gidermek zorundadır.
d) Verilen süre içinde aksaklıklarını gidermeyen merkezin
faaliyeti il müdürlüğünün teklifi ve valilik makamının onayı ile kolluk
kuvvetlerinin nezaretinde
geçici veya sürekli olarak durdurulur.
Merkezin geçici olarak kapatılma nedenleri
MADDE 56 – (1) Merkezin beş iş günü geçici olarak
kapatılması, aşağıda belirtilen hususlardan birisinin tespiti hâlinde ve
uyarıya rağmen verilen süre içinde
gerekli düzenleme yapılmadığı veya eksikliğin giderilmediği
durumlarda yerine getirilir.
a) Merkezin açılış izin belgesinde yer almayan özür grubu
kabul edildiğinde,
b) Personel için çalışma izni alınmadığında,
c) Eksik personel çalıştırıldığında,
ç) Tespit edilen taban ücretten düşük ücret alındığında,
d) Verilen süre içerisinde belirlenen aksaklıklar
giderilmediğinde,
e) İl müdürlüğünce istenen bilgi ve belgeler
gönderilmediğinde,
f) Sorumlu müdürün görevden ayrılmasının bildirilmediği ve
yeni sorumlu müdür görevlendirilmesi teklif edilmediğinde,
g) Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edildiğinde,
ğ) Bakılması gereken oranda ücretsiz bakıma muhtaç özürlü
bakılmadığında.
Merkezin geçici kapatılması
MADDE 57 – (1) Merkezin bu Yönetmeliğin 56 ncı maddesi gereğince kapatılması, il müdürlüğünün teklifi
ve valilik makamının onayı ile kolluk kuvvetleri nezaretinde
gerçekleştirilir. Kapatılan merkezler il çalışma müdürlüğüne
ve defterdarlığa bildirilir.
(2) Geçici kapatma kararı en az beş iş günü öncesinden
merkeze bildirilerek bakıma muhtaç özürlülere ve ailelerine bilgi verilmesi
sağlanır.
(3) Geçici kapatma cezasının bitiminde merkez kendiliğinden
açılmış sayılır. Ancak geçici kapatmayı gerektiren fiilin tekrarı veya devamı
hâlinde yine aynı
şekilde 56 ncı madde hükümleri
dahilinde on günden az olmamak üzere geçici olarak kapatılır.
Merkezin kapatılma nedenleri
MADDE 58 – (1) Merkezin kapatılması aşağıdaki koşullarda
gerçekleşir.
a) Uyarılara rağmen tespit edilen hususları gidermeyen ve
iki kez geçici kapatma cezası almasına rağmen aynı konularda eksikliği tespit
edilen,
b) Açılış izin onayı olmadan hizmete başlayan,
c) İzinsiz devir ve nakil işlemi yapan,
merkezler kapatılır.
Merkezin kapatılmasında yapılacak işlemler
MADDE 59 – (1) Merkezin, bu Yönetmeliğin 58 inci maddesi
gereğince kapatılması, il müdürlüğünün teklifi ve valilik onayı ile kolluk
kuvvetleri nezaretinde
gerçekleştirilir. Kapatılan merkezler il çalışma müdürlüğüne
ve defterdarlığa bildirilir.
(2) Kapatma kararı en az on beş gün öncesinden merkeze
bildirilerek bakıma muhtaç özürlülere ve ailelerine bilgi verilmesi sağlanır.
(3) Merkez açılış izin onayının ve açılış izin belgesinin
aslını on beş gün içinde il müdürlüğüne teslim etmek zorundadır.
(4) Merkezin kapatıldığı Genel Müdürlüğe, çalışma
müdürlüğüne ve defterdarlığa bildirilir.
(5) Merkezin kapatılması hâlinde merkezde kalan ve bakım
ücretleri Genel Müdürlük tarafından ödenen bakıma muhtaç özürlüler, il
müdürlüğünce geçici olarak
il içindeki veya çevre illerdeki diğer merkezlerde bakım
ihtiyaçları sağlanır.
Suç işleyen merkez personeli
MADDE 60 – (1) Merkeze kabul edilen bakıma muhtaç özürlülere
karşı ihmal ve istismarı görülen veya suç işleyen merkez personeli hakkında,
Türk Ceza Kanunu
hükümlerine ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Kanuna göre işlem yapılır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 61 – (1) Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
Genel Müdürlüğü, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık
Bakanlığınca müştereken
hazırlanan ve Sayıştayın görüşü
alınan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 62 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Hizmetler ve
Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan yürütür