ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ
(31 Mayıs 2006 tarih ve 26184 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; özel eğitime ihtiyacı
olan bireylerin, Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri
doğrultusunda, genel
ve mesleki eğitim görme haklarından yararlanabilmelerini
sağlamaya yönelik usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; özel eğitime ihtiyacı olan
bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim-öğretim
hizmetlerinin yürütülmesi
ile ilgili hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 14/6/1973 tarihli ve 1739
sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 62 nci maddesi, 1/7/2005 tarihli ve 5378
sayılı Özürlüler ve
Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 16 ncı maddesi ve 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim
Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel
işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki eksiklikleri
nedeniyle öz bakım
becerilerinin öğretimi de dahil olmak üzere yaşam boyu
süren, yaşamın her alanında tutarlı ve yoğun özel eğitim ve destek eğitim
hizmetine ihtiyacı olan
bireyi,
b) Aile: Özel eğitime ihtiyacı olan bireyin anne, baba ve
kardeşleri ya da kanunen bakmakla yükümlü olan kişi veya kurum temsilcisini,
c) Atölye: Okul ve kurumlarda eğitim programlarının
gerektirdiği uygulamalı derslerde bilgi, beceri ve davranışların kazandırılması
amacıyla gerekli donatımı
yapılmış eğitim-öğretim, uygulama ve/veya üretim yapılan
ortamı,
ç) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
d) BEP: Bireyselleştirilmiş eğitim programını,
e) Birden fazla yetersizliği olan birey: Birden fazla alanda
görülen yetersizlik nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı
olan bireyi,
f) Bireysel gelişim raporu: Özel eğitime ihtiyacı olan
bireylerin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ile akademik disiplin
alanlarındaki yeterliliklerine
ilişkin değerlendirme sonucunu gösteren raporu,
g) Çocuk bakım elemanı: Özel eğitim okul ve kurumlarında
öğrencilerin beslenme, temizlik ve tuvalet ihtiyaçlarının karşılanması, onların
fiziksel güvenliğinin
sağlanması ve öğretim materyali hazırlanmasında öğretmene
yardımcı olan kişiyi,
ğ) Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey:
Bireyin zihinsel yetersizliği yanında başka yetersizlikleri bulunması nedeniyle
öz bakım, günlük yaşam
ve temel akademik becerileri kazanamaması nedeniyle yaşam
boyu bakım ve gözetime ihtiyacı olan bireyi,
h) Destek eğitim hizmeti: Özel eğitime ihtiyacı olan
bireylerin tıbbî ve eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda belirlenen
eğitim ihtiyaçları doğrultusunda
kendilerine, ailelerine, öğretmenlerine ve okul personeline
uzman personel, araç-gereç, eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlamayı,
ı) Destek eğitim odası: Kaynaştırma uygulamaları yoluyla
eğitimlerine devam eden öğrenciler ile üstün yetenekli öğrencilere ihtiyaç
duydukları alanlarda
destek eğitim hizmetleri verilmesi için düzenlenmiş ortamı,
i) Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan birey:
Yaşına ve gelişim seviyesine uygun olmayan dikkat eksikliği, aşırı
hareketlilik, hiperaktivite
ve dürtüsellik belirtilerini en az iki ortamda ve altı ay
süreyle gösteren, bu özellikleri yedi yaşından önce ortaya çıkan, özel eğitim
ile destek eğitim
hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
j) Dil ve konuşma güçlüğü olan birey: Dili kullanma,
konuşmayı edinme ve iletişimdeki güçlük nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim
hizmetine ihtiyacı olan
bireyi,
k) Duygusal ve davranış bozukluğu olan birey: Yaşına uygun
olmayan sosyal ve kültürel normlardan farklı duygusal tepki ve davranışlar
göstermesi nedeniyle
özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
l) En az sınırlandırılmış eğitim ortamı: Özel eğitime
ihtiyacı olan bireyin; toplumla bütünleşmesini sağlamaya yönelik sosyal, öz
bakım, dil ve iletişim
alanlarındaki davranışlar ile düzeyine uygun akademik ve
mesleki bilgi ve becerileri kazandırmak amacıyla destek eğitim hizmetlerinin de
verildiği ve mümkün
olduğunca yetersizliği olmayan akranlarıyla bir arada olmasını
sağlayan en uygun eğitim ortamını,
m) Genel Müdürlük: Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim
Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
n) Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen (gezici
öğretmen): Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için evde, hastanede, okul ve
kurumlarda eğitim ve destek
eğitim hizmetlerini yürütmekle görevlendirilen görme, işitme
ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenini,
o) Görme yetersizliği olan birey: Görme gücünün kısmen ya da
tamamen kaybından dolayı özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan
bireyi,
ö) Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel
işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde hafif düzeydeki
yetersizliği nedeniyle
özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine sınırlı düzeyde
ihtiyaç duyan bireyi,
p) İşitme yetersizliği olan birey: İşitme duyarlılığının
kısmen veya tamamen kaybından dolayı konuşmayı edinmede, dili kullanma ve
iletişimde yaşadığı güçlükler
nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı
olan bireyi,
r) Kurs: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylere, ilgi ve
ihtiyaçları doğrultusunda beceriler kazandırmak amacıyla belirli süre ve
programa dayalı olarak yürütülen,
tamamlayan bireylere sertifika veya belge verilen yaygın
eğitim faaliyetlerini,
s) Kursiyer: İlgi ve ihtiyaçları doğrultusunda belirli süre
ve programa dayalı olarak yürütülen yaygın eğitim faaliyetlerine katılan
bireyi,
ş) Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel
işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki sınırlılık
nedeniyle temel akademik,
günlük yaşam ve iş becerilerinin kazanılmasında özel eğitim
ile destek eğitim hizmetlerine yoğun şekilde ihtiyaç duyan bireyi,
t) Ortopedik yetersizliği olan birey: Hastalıklar, kazalar
ve genetik problemlere bağlı olarak kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini
yerine getirememesi
sonucunda meydana gelen hareket ile ilgili yetersizlikler
nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
u) Otistik birey: Sosyal etkileşim, sözel ve sözel olmayan
iletişim, ilgi ve etkinliklerdeki sınırlılığı erken çocukluk döneminde ortaya
çıkan ve bu özellikleri
nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim hizmetine ihtiyacı
olan bireyi,
ü) Özel eğitim okul ve kurumları: Özel eğitime ihtiyacı olan
bireylere hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu,
geliştirilmiş eğitim
programları ve yöntemlerin uygulandığı, Bakanlığa bağlı her
tür ve kademedeki yatılı ve gündüzlü resmî ve özel okul ve kurumları,
v) Özel eğitim sınıfı: Okul ve kurumlarda, durumları ayrı
bir sınıfta eğitim görmeyi gerektiren öğrenciler için yetersizlik türü, eğitim
performansları
ve özelliklerine göre açılan sınıfları,
y) Özel eğitim: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitim
ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel,
geliştirilmiş eğitim
programları ve yöntemleri, bu bireylerin tüm gelişim
alanlarındaki özellikleri ile akademik disiplin alanlarındaki yeterliliklerine
dayalı olarak uygun
ortamlarda sürdürülen eğitimi,
z) Özel eğitime ihtiyacı olan birey: Çeşitli nedenlerle
bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından
akranlarından beklenilen düzeyden
anlamlı farklılık gösteren bireyi,
aa) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin zorunlu öğrenim
çağı: Okul öncesi dönemi de içine alan 3-14 yaş grubundaki özel eğitime
ihtiyacı olan bireylerin
eğitim-öğretim süresini kapsayan dönemi,
bb) Özel öğrenme güçlüğü olan birey: Dili yazılı ya da sözlü
anlamak ve kullanabilmek için gerekli olan bilgi alma süreçlerinin birinde veya
birkaçında
ortaya çıkan ve dinleme, konuşma, okuma, yazma, heceleme,
dikkat yoğunlaştırma ya da matematiksel işlemleri yapma güçlüğü nedeniyle özel
eğitim ve destek
eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
cc) RAM: Rehberlik Araştırma Merkezini,
çç) Serebral palsili birey: Doğum öncesi, doğum sırası veya
doğum sonrasında meydana gelen beyin hasarının neden olduğu kas ve sinir
sistemi bozukluklarına
bağlı motor becerilerde yetersizliğinden dolayı özel eğitim
ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
dd) Süreğen hastalığı olan birey: Sürekli ya da uzun süreli
bakım ve tedavi gerektiren hastalığı nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim
hizmetine ihtiyacı
olan bireyi,
ee) Tanılama: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin tüm
gelişim alanlarındaki özellikleri ile yeterli ve yetersiz yönlerinin, bireysel
özelliklerinin ve
ilgilerinin belirlenmesi amacıyla tıbbî, psiko-sosyal ve
eğitim alanlarında yapılan değerlendirme sürecini,
ff) Usta öğretici: Ustalık yeterliğini kazanmış;
öğrencilerin/kursiyerlerin kurum, okul ve iş yerindeki eğitiminden sorumlu,
mesleki eğitim tekniklerini
bilen ve uygulayan, usta öğreticilik belgesine sahip kişiyi,
gg) Uzaktan öğretim: Bilişim teknolojileri kullanılarak
belirli bir mekândan bağımsız olarak yapılan öğretimi,
ğğ) Üstün yetenekli birey: Zekâ, yaratıcılık, sanat, spor,
liderlik kapasitesi veya özel akademik alanlarda akranlarına göre yüksek
düzeyde performans gösteren
bireyi,
hh) Veli: Öğrencinin anne/babasını veya kanunî sorumluluğunu
üstlenen kişiyi,
ıı) Zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler
bakımından ortalamanın iki standart sapma altında farklılık gösteren, buna
bağlı olarak kavramsal,
sosyal ve pratik uyum becerilerinde eksiklikleri ya da
sınırlılıkları olan, bu özellikleri 18 yaşından önceki gelişim döneminde ortaya
çıkan ve özel eğitim
ile destek eğitim hizmetlerine ihtiyaç duyan bireyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Özel Eğitimin Amaçları ve Temel İlkeleri
Özel eğitimin amaçları
MADDE 5 – (1) Özel eğitim, Türk Millî Eğitiminin genel amaç
ve temel ilkeleri doğrultusunda, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin;
a) Toplum içindeki rollerini gerçekleştiren, başkaları ile
iyi ilişkiler kuran, iş birliği içinde çalışabilen, çevresine uyum
sağlayabilen, üretici ve mutlu
bir vatandaş olarak yetişmelerini,
b) Toplum içinde bağımsız yaşamaları ve kendi kendilerine
yeterli bir duruma gelmelerine yönelik temel yaşam becerilerini
geliştirmelerini,
c) Uygun eğitim programları ile özel yöntem, personel ve
araç-gereç kullanarak; eğitim ihtiyaçları, yeterlilikleri, ilgi ve yetenekleri
doğrultusunda üst
öğrenime, iş ve meslek alanlarına ve hayata hazırlanmalarını
amaçlar.
Özel eğitimin temel ilkeleri
MADDE 6 – (1) Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel
ilkeleri doğrultusunda özel eğitimin temel ilkeleri şunlardır;
a) Özel eğitime ihtiyacı olan tüm bireyler; eğitim
ihtiyaçları, ilgi, yetenek ve yeterlilikleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel
eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.
b) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimine erken
yaşta başlanır.
c) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitime ihtiyacı olan
bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan
planlanır ve yürütülür.
ç) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, eğitim
performansları dikkate alınarak, amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde ve
değerlendirmede uyarlamalar yapılarak,
akranları ile birlikte eğitilmelerine öncelik verilir.
d) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin her tür ve
kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için, rehabilitasyon
hizmetlerini sağlayacak kurum
ve kuruluşlarla iş birliği yapılır.
e) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin bireysel
yeterlilikleri ve tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin
alanlarındaki yeterlilikleri
dikkate alınarak, bireyselleştirilmiş eğitim planı
geliştirilir ve eğitim programları bireyselleştirilerek uygulanır.
f) Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif
olarak katılımları ve eğitimleri sağlanır.
g) Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde,
üniversitelerin ilgili bölümleri ve özel eğitime ihtiyacı olan bireylere
yönelik etkinlik gösteren sivil
toplum kuruluşları ile iş birliği içinde çalışılır.
ğ) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitime ihtiyacı olan
bireylerin, toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak
şekilde planlanır.
İKİNCİ KISIM
Eğitsel Değerlendirme ve Yerleştirme
BİRİNCİ BÖLÜM
Eğitsel Değerlendirme ve Tanılama, Eğitim Planı
Eğitsel değerlendirme ve tanılama
MADDE 7 – (1) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde,
eğitsel amaçla bireyin tüm gelişim alanındaki özellikleri ve akademik disiplin
alanlarındaki
yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları belirlenerek en az
sınırlandırılmış eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine karar verilir.
(2) Bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılaması rehberlik ve
araştırma merkezinde oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından
nesnel, standart
testler ve bireyin özelliklerine uygun ölçme araçlarıyla
yapılır. Tanılamada bireyin; tıbbî değerlendirme raporu ile zihinsel, fiziksel,
ruhsal, sosyal
gelişim öyküsü, tüm gelişim alanlarındaki özellikleri,
akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri, eğitim performansı,
ihtiyaçları, eğitim hizmetlerinden
yararlanma süresi ve bireysel gelişim raporu dikkate alınır.
(3) Eğitsel değerlendirme ve tanılama; eğitimin her tür ve
kademesindeki geçişler ile bireylerin eğitim performansı ve eğitim ihtiyaçları
dikkate alınarak
veli ya da okulun/kurumun isteği üzerine gerektiğinde
tekrarlanır.
(4) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda özel eğitime
ihtiyacı olduğu belirlenen bireyler için Ek-1’de yer alan Özel Eğitim
Değerlendirme Kurul Raporu
hazırlanır. Bu rapor, özel özel eğitim kurumlarından eğitim
ve destek eğitim hizmeti alan öğrenciler için her yıl yenilenir.
(5) Millî eğitim müdürlükleri, örgün ve yaygın eğitim
kurumları, sağlık kuruluşları, üniversiteler, Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumuna bağlı birimler
ve yerel yönetim birimleri özel eğitime ihtiyacı olan
bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılanması amacıyla RAM’a
yönlendirilmesinde sorumluluğu paylaşırlar.
(6) Eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerine ilişkin
bilgi işlem hizmetleri Bakanlıkça geliştirilir.
Eğitsel değerlendirme ve tanılamanın ilkeleri
MADDE 8 – (1) Eğitsel değerlendirme ve tanılamanın ilkeleri
şunlardır:
a) Eğitsel değerlendirme ve tanılama erken yaşta yapılır.
b) Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin tüm gelişim
alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri ile
eğitim ihtiyaçları
birlikte değerlendirilerek yapılır.
c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama; fiziksel, sosyal ve
psikolojik bakımdan birey için en uygun ortamda yapılır.
ç) Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin yetersizliğine
göre birden fazla yöntem ve teknik ile uygun ölçme araçları kullanılarak
yapılır.
d) Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin eğitim
ihtiyacı ve gelişimi dikkate alınarak gerektiğinde tekrarlanır.
e) Eğitsel değerlendirme ve tanılamada, bireyin öğrenme
ortamları ile yeterli ve yetersiz olduğu yönler birlikte değerlendirilir.
f) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde veli, okul ve
uzmanlar iş birliği içinde çalışırlar.
g) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde ailenin ve
gerektiğinde bireyin görüşü alınır.
ğ) Eğitsel değerlendirme ve tanılama süreciyle ilgili olarak
birey ile ailenin görüş ve onayları alınmadan hiçbir açıklama yapılamaz.
Eğitsel değerlendirme
ve tanılama sonuçları sadece yasal ve eğitimle ilgili
kararlar almak için kullanılır.
Eğitsel değerlendirme ve tanılama için gerekli belgeler
MADDE 9 – (1) Eğitsel değerlendirme ve tanılamaya alınacak
bireyler için aşağıdaki belgeler istenir:
a) Bireyin, velisinin ya da okul/kurum yönetiminin yazılı
başvurusu.
b) Okula/kuruma kayıtlı öğrenciler için bireysel gelişim
raporu.
c) Herhangi bir okula/kuruma kayıtlı olmayan bireyler için
başvurduğu RAM’ın sorumluluk bölgesi içinde ikamet ettiğini gösteren belge.
ç) Gerektiğinde tıbbî tanılaması ile ilgili sağlık kurulu
raporu.
Eğitim planı
MADDE 10 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan her birey için
Ek-1/a’da yer alan Eğitim Planı Örneği hazırlanır. Eğitim planında, bireyin tüm
gelişim ve akademik
disiplin alanlarındaki performansı ile öncelikli eğitim
ihtiyaçlarına göre belirlenen yıllık amaçlar yer alır.
(2) Eğitsel değerlendirme ve tanılaması ilk kez yapılan her
bireyin eğitim planı özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından hazırlanır.
(3) Eğitim planı yeniden hazırlanırken öğrencinin o yıla ait
bireysel gelişim raporu ile bir önceki eğitim planı dikkate alınır.
(4) Resmî okul ve kurumlara devam eden öğrencilerin eğitim
planı her yıl BEP geliştirme birimi tarafından yenilenir.
(5) Eğitim ve/veya destek eğitim hizmeti verilen özel özel
eğitim okul ve kurumlarındaki bireylerin eğitim planı her yıl özel eğitim
değerlendirme kurulu
tarafından yenilenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yönlendirme, Yerleştirme ve İzleme
Yönlendirme
MADDE 11 – (1) Yönlendirme, özel eğitime ihtiyacı olan
bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucuna göre en az sınırlandırılmış
eğitim ortamı ve özel
eğitim hizmetine karar verilerek eğitim planı ve özel eğitim
değerlendirme kurul raporu hazırlanmasını içeren bir süreçtir.
(2) Özel özel eğitim okul ve kurumlarında eğitim ve/veya
destek eğitim hizmeti alacak bireyler, eğitim planı ve özel eğitim
değerlendirme kurul raporu ile
okul ve kurumlara doğrudan başvurabilir.
Yerleştirme
MADDE 12 – (1) Özel eğitim hizmetleri kurulu, özel eğitim
değerlendirme kurul raporu doğrultusunda özel eğitime ihtiyacı olan bireyi
uygun resmî okul veya
kuruma yerleştirir.
(2) Bireylerin uygun eğitim ortamına yerleştirilmesinde
aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin öncelikle
yetersizliği olmayan akranlarının devam ettiği sınıf olmak üzere, özel eğitim
sınıfı, gündüzlü özel eğitim
okulu/kurumu, yatılı özel eğitim okulu/kurumu gibi en az
sınırlandırılmış ortamdan en çok sınırlandırılmış ortamda eğitimlerini sürdürmelerini
sağlayacak
şekilde yerleştirilmelerine dikkat edilir.
b) Yerleştirme, bireylerin yetersizlik türü ve derecesi, tüm
gelişim ve akademik disiplin alanlarındaki performansı, eğitim ihtiyaçları ile
ilgi ve istekleri
doğrultusunda yapılır.
c) Yerleştirmede, bireyin yerleştirileceği okulun veya
kurumun personel durumu, öğrenci mevcudu ve eğitim ortamı göz önünde
bulundurulur.
ç) Yerleştirme kararında velinin yazılı görüşü dikkate
alınır.
d) Birey, ikamet adresine göre mümkün olan en yakın okul
veya kuruma yerleştirilir.
e) Yerleştirme kararına; bireyin velisi karar tarihinden
itibaren, yerleştirme kararı verilen okul veya kurumdaki rehberlik ve
psikolojik danışma hizmetleri
yürütme komisyonu ise kayıt tarihinden itibaren 70 iş günü
içinde itiraz edebilir.
f) Eğitimin her aşamasında, bireyin gelişimi ve eğitim
performansı doğrultusunda durumuna uygun yeni bir okula veya kuruma
yerleştirmesi kararı alınır.
İzleme
MADDE 13 – (1) Özel eğitim hizmetlerinin planlanması ve
eğitimde sürekliliğin sağlanması amacıyla erken çocukluk döneminden itibaren
eğitimin her kademesinde
özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin gelişimlerinin
izlenmesi esastır.
(2) Bireylerin gelişimlerinin izlenmesi; önerilen özel
eğitim hizmetlerinin uygunluğunun ve BEP’lerinde yer alan amaçların gerçekleşme
düzeyi bakımından
değerlendirilerek her yıl eğitim planlarının yenilenmesi
yoluyla yürütülür.
(3) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin gelişimlerinin
izlenmesine yönelik faaliyetler; özel eğitim hizmetleri kurulu, rehberlik ve
araştırma merkezleri,
okullar, kurumlar ve ailenin iş birliğiyle yürütülür.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu ve
Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunun
Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu
Özel eğitim hizmetleri kurulu
MADDE 14 – (1) Eğitim-öğretim kurumlarındaki özel eğitim
hizmetlerini düzenlemek, bu hizmetlerin eş güdümünü sağlamak, izlemek ve
değerlendirmek üzere il
millî ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinde özel eğitim
hizmetleri kurulu oluşturulur.
(2) Özel eğitim hizmetleri kurulu; millî eğitim müdürünün
görevlendireceği müdür yardımcısı veya şube müdürünün başkanlığında;
a) Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanı ya da birden
fazla kurul başkanı olan illerde bir başkan,
b) Bir özel eğitim okul veya kurum müdürü, özel eğitim okulu
veya kurumu bulunmayan yerlerde ise kaynaştırma uygulaması yapılan ilköğretim
ya da ortaöğretim
kurumlarından bir müdür,
c) Bir rehber öğretmen,
ç) Görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf
öğretmenlerinden bir öğretmen,
d) Gezerek özel eğitim görevi yapan bir öğretmenden
oluşur.
(3) Özel eğitim hizmetleri kuruluna gerektiğinde görüşlerine
başvurulmak üzere; bireyin velisi, özel eğitim alanında yetişmiş ilköğretim
müfettişi, bireyin
eğitsel değerlendirmesi ve tanılamasının yapıldığı RAM
temsilcisi, bireyin yerleştirilmesi planlanan okul veya kurum temsilcisi, sınıf
öğretmeni ve ilgili
sivil toplum kuruluşu temsilcisi, bireyin yetersizlik türü
ve özelliğine göre ilgili diğer meslek elemanının katılımı sağlanır.
Özel eğitim hizmetleri kurulu başkanının görevleri
MADDE 15 – (1) Özel eğitim hizmetleri kurulu başkanının
görevleri şunlardır:
a) Özel eğitim hizmetleri kurulu üyelerini belirleyerek
kurulun oluşumunu sağlamak.
b) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin resmî okul ve
kurumlara yerleştirilmesini sağlamak.
c) Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanının görüş ve
önerileri doğrultusunda bu kurulda yer alacak RAM personeli dışındaki
personelin görevlendirilmesini
sağlamak.
ç) İl ve ilçe düzeyindeki özel eğitim hizmetlerinin
planlanması, değerlendirilmesi ve eş güdümünü sağlamak.
d) Bakanlığa bağlı her tür ve kademede kaynaştırma yoluyla
eğitim hizmetlerini yürüten resmî ve özel okul ve kurumlarda, destek eğitim
odası ve özel eğitim
sınıfı açılması için gerekli tedbirleri almak.
e) RAM’ların, özel eğitim okul ve kurumlarının, özel eğitim
sınıflarının, destek eğitim odalarının personel ihtiyaçlarını belirleyerek
gerekli tedbirleri
almak.
f) Özel eğitim okul ve kurumları ile kaynaştırma yoluyla
eğitim yapılan okul ve kurumlardaki özel eğitim hizmetlerine yönelik derslik,
araç-gereç gibi ihtiyaçların
sağlanması için tedbir almak.
g) Bulunduğu ilde bir okula yerleştirilemeyen bireylerden,
yatılı ilköğretim okuluna yerleştirilecekleri valiliklere, yatılı ortaöğretim
kurumlarına yerleştirilecekleri
ise Genel Müdürlüğe bildirmek.
ğ) Özel eğitim değerlendirme kurulunun sekretarya, arşiv
hizmetleri için gerekli personel görevlendirmesini, bu hizmetler için veri
tabanı oluşturulmasını
ve bilgi iletişim desteğini sağlamak.
Özel eğitim hizmetleri kurulunun görevleri
MADDE 16 – (1) Özel eğitim hizmetleri kurulunun görevleri
şunlardır:
a) Özel eğitim değerlendirme kurulu raporu doğrultusunda
öğrencilerin resmî okul veya kuruma yerleştirilmesine karar vermek ve gerekli
özel eğitim tedbirlerini
almak.
b) Özel eğitim hizmetlerinin planlanması, yürütülmesi ve
izlenmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.
c) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin tespitine yönelik
tarama çalışmaları ve tespit edilen bireylerle ilgili eğitim hizmetlerini
planlamak.
ç) RAM tarafından yapılacak özel eğitime ihtiyacı olan
bireyleri belirlemeye yönelik taramalar ile evde eğitim hizmetleri için gerekli
personel, araç-gereç,
taşıt gibi ihtiyaçların karşılanması amacıyla millî eğitim
müdürlüklerine teklifte bulunmak.
d) Destek eğitim odası ve özel eğitim sınıfları açılması
için millî eğitim müdürlüğüne teklifte bulunmak.
e) Kaynaştırma yoluyla eğitim yapılan okulların, destek
eğitim odalarının ve özel eğitim sınıflarının ihtiyaçlarını belirlemek.
f) RAM’lar, özel eğitim okul ve kurumları, destek eğitim
odası, özel eğitim sınıfları ve evde eğitim hizmetlerinde görevlendirilecek
personel için millî
eğitim müdürlüklerine teklifte bulunmak.
g) Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmenlerin görev
dağılımını ve görev yerleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak.
ğ) Eğitsel değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme
kararına yapılan itirazları inceleyerek gerekli tedbirleri almak.
h) Özel eğitim hizmetlerine yönelik personel yetiştirilmesi
amacıyla hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlenmesi için millî eğitim
müdürlüklerine teklifte
bulunmak.
ı) Destek eğitim hizmeti alan öğrencilerle ilgili olumlu
gelişme olmadığını belirten başvuruları değerlendirmek ve ilgili okulun/kurumun
gerekli tedbirleri
almasını sağlamak.
i) Eğitim ve uygulama okulları ile otistik çocuklar eğitim
merkezlerinde grup eğitimine uyum sağlayamayan ve bire bir eğitim alması
gereken öğrencilerin
eğitimini haftada toplam 10 saatten az olmamak üzere
planlamak.
j) Özel eğitim hizmetlerine ilişkin politikaların
geliştirilmesinde, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerle ilgili sivil toplum
kuruluşlarının görüş ve önerilerini
almak.
k) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin her tür ve
kademedeki eğitimlerini kesintisiz sürdürebilmeleri için rehabilitasyonlarını
sağlayacak kurum ve kuruluşlarla
iş birliği yapmak.
Özel eğitim hizmetleri kurulunun çalışma usul ve esasları
MADDE 17 – (1) Özel eğitim hizmetleri kurulunun çalışma usul
ve esasları şunlardır:
a) Kurul üyelerinin süresi bir yıldır.
b) Kurul üyelerinin görevden ayrılması hâlinde en geç 15 gün
içinde yerlerine görevlendirme yapılır.
c) Kurul kararları, oy çokluğu ile alınır.
ç) Kurul haftada bir toplanır. Ancak, kurul gündeminin yoğun
olması ve kurul başkanının gerekli gördüğü durumlarda süreye bağlı
kalınmaksızın kurul toplanır.
d) Özel eğitim değerlendirme kurulu raporları incelenerek en
geç 15 gün içinde karara bağlanır. Bu karar, bireyin velisine, ilgili
okula/kuruma ve RAM’a
yazılı olarak bildirilir.
e) Bireyin ikâmet ettiği ilçede uygun özel eğitim okulu veya
kurumu bulunmaması hâlinde yerleştirme kararı il özel eğitim hizmetleri kurulu
tarafından alınır.
Özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazlar
MADDE 18 – (1) Özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak
itirazlarda aşağıdaki hususlara dikkat edilir:
a) Veli, eğitsel değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme
kararlarının her birine birer defa olmak üzere, kararın kendisine tebliğ
edildiği tarihten itibaren
60 gün içinde itiraz edebilir.
b) Okul ve kurumlardaki rehberlik ve psikolojik danışma
hizmetleri yürütme komisyonu, okula/kuruma kayıt tarihinden itibaren en az 70
iş günlük izleme süreci
sonucunda öğrenciyle ilgili eğitsel değerlendirme ve
tanılama ya da yerleştirme kararının uygun bulunmaması hâlinde yeniden değerlendirilmesi
isteğiyle
özel eğitim hizmetleri kuruluna itiraz edebilir.
c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme
kararlarıyla ilgili özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazlar
incelenerek en geç 30 gün içerisinde
sonuçlandırılır. Sonuç, veliye, okula/kuruma ve RAM’a yazılı
olarak bildirilir.
ç) Özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazların
değerlendirilmesinde, gerektiğinde üniversitelerin ilgili bölümleri ile ilgili
meslek elemanlarının
görüş ve önerileri dikkate alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu
Özel eğitim değerlendirme kurulu
MADDE 19 – (1) Eğitsel değerlendirme ve tanılama
hizmetlerini yürütmek üzere RAM’ın teklifi ve millî eğitim müdürlüğünün onayı
ile RAM’larda özel eğitim
değerlendirme kurulu oluşturulur.
(2) Özel eğitim değerlendirme kurulu, RAM müdürü ya da
görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında;
a) Özel eğitim hizmetleri bölüm başkanı,
b) Psikolojik ölçme araçlarını kullanabilen bir rehber
öğretmen,
c) Görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf
öğretmenlerinden bir öğretmen,
ç) Gezerek özel eğitim görevi yapan bir öğretmen,
d) Bireyin velisi,
e) Varsa, bir çocuk gelişimi ve eğitimcisinden
oluşur.
(3) Özel eğitim değerlendirme kuruluna üyelerin dışında
gerektiğinde; eğitim programcısı, odyolog, psikolog, psikometrist, sosyal
çalışmacı, dil ve konuşma
terapisti, fizyoterapist, uzman hekim gibi diğer meslek
elemanlarından seçilecek birer kişi, çıraklık ve yaygın eğitime gidecekler için
ilgili kurum temsilcisi,
özel eğitime ihtiyacı olan bireyin çalıştığı kurumdaki iş
yeri temsilcisi kurula üye olarak katılabilir.
(4) Özel eğitim değerlendirme kurulunca, bilgilerine
başvurulmak üzere; özel eğitime ihtiyaç duyan bireyin sınıf ve alan öğretmeni,
sınıf rehber öğretmeni,
kayıtlı olduğu okulun veya kurumun müdürü, başvuru yapan
kurum temsilcisi, özel eğitim hizmetleri kurul üyesi, üniversitelerin ilgili
bölümlerinden öğretim
üyesi ve sivil toplum kuruluşu temsilcisi çağrılabilir.
Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanının görevleri
MADDE 20 – (1) Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanının
görevleri şunlardır:
a) Özel eğitim değerlendirme kurulu üyelerini belirleyerek
kurulun oluşumunu sağlamak.
b) Eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerinin
disiplinler arası bir yaklaşımla bütünlük içinde planlanması ve yürütülmesinde
ilgili kurum ve kuruluşlarla
iş birliği yaparak eşgüdümü sağlamak.
c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde, ailenin ve
gerektiğinde görüşlerine başvurulmak üzere ilgili kişi ve meslek elemanının
kurula katılımını
sağlamak.
ç) Destek eğitim hizmeti alan öğrencilerin eğitim
performanslarında gelişme olmadığının tespit edilmesi hâlinde, eğitim hizmeti
veren okul ve kurumla ilgili
denetimin yapılması hususunda özel eğitim hizmetleri
kurulunu bilgilendirmek.
d) Kurul kararlarının tebliğ edilmesini ve kararlara ilişkin
kayıtlar ile arşiv hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak.
Özel eğitim değerlendirme kurulunun görevleri
MADDE 21 – (1) Özel eğitim değerlendirme kurulunun görevleri
şunlardır:
a) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyin eğitsel değerlendirme
ve tanılamasını yapmak.
b) Bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılanması sürecinde
bireyin ailesini ve/veya okulu/kurumu, gerektiğinde tıbbî değerlendirme ile RAM’da
yapılamaması
durumunda psiko-sosyal değerlendirme için ilgili kurum ve
kuruluşlara yönlendirmek.
c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunu dikkate alarak
birey için en az sınırlandırılmış eğitim ortamı ve özel eğitim hizmetine
ilişkin öneride bulunmak.
ç) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitim planlarını
hazırlamak.
d) İhtiyacı olan bireyin alacağı destek eğitimin türüne ve
süresine karar vermek.
e) Eğitsel değerlendirme ve tanılaması yapılan bireyler için
uygun eğitim ortamı, alacağı destek eğitim hizmeti ve eğitim planını içeren
değerlendirme sonuçlarını
Ek-1’de yer alan Özel Eğitim Değerlendirme Kurul Raporunu
düzenleyerek millî eğitim müdürlüklerinin onayına sunmak.
f) Bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılama sonuçları ile
diğer bilgi ve belgelerinin yer aldığı özel eğitim değerlendirme dosyası
oluşturmak.
g) Özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından verilen
yerleştirme kararı doğrultusunda ilgili okul veya kurum ile iş birliği yaparak
uygulamayı takip etmek.
ğ) Bireyin uygun yerleştirilmediği durumlarda eğitsel
değerlendirme ve tanılamayı tekrarlamak.
h) Özel eğitim değerlendirme kurulu raporu doğrultusunda,
yerleştirmenin yapıldığı okula/kuruma, özel eğitime ihtiyacı olan bireylere,
eğitim planının uygulanması
ve destek eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde görev alanlara
ve aileye rehberlik etmek.
ı) Ailenin eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecine
katılımını ve bilgilendirilmesini sağlamak.
i) Ailelerin ihtiyaçları doğrultusunda aile eğitim
programları düzenlemek, diğer kurum ve kuruluşlarda düzenlenen aile eğitim
programları hakkında aileyi
bilgilendirmek.
j) Çıraklık ve mesleki eğitime devam etmek isteyen
bireyleri; ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda sağlık kurulu
raporunu da dikkate alarak
uygun alanlara yönlendirmek ve bu kurumlara devam eden
bireylerin izlenmesini sağlamak.
k) Yüksek öğrenime başvuracak özel eğitime ihtiyacı olan
öğrencilerin, meslek seçimi ile meslekler ve üniversiteler konusunda
bilgilendirilmesini sağlamak.
Özel eğitim değerlendirme kurulunun çalışma usul ve esasları
MADDE 22 – (1) Özel eğitim değerlendirme kurulunun çalışma
usul ve esasları şunlardır:
a) Kurul üyelerinin görev süresi bir yıldır.
b) Kurulun çalışma gün ve saatleri, ihtiyaç doğrultusunda
süreklilik gösterecek şekilde planlanır.
c) Kurul kararları, oy çokluğu ile alınır.
ç) Kurul üyelerinin görevden ayrılması hâlinde en geç 15 gün
içinde yerlerine görevlendirme yapılır.
d) RAM bünyesinde görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf
öğretmeni, gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen, çocuk gelişimi ve
eğitimcisi ile psikolojik
ölçme araçlarını kullanabilen rehber öğretmen bulunmaması
hâlinde, ihtiyaç duyulan personel il içinde görev yerlerine bakılmaksızın
kurulda görevlendirilir.
e) Eğitsel değerlendirme ve tanılama amacıyla yapılacak
başvurular en geç 60 gün içinde karara bağlanır.
f) Kurul raporu, başvuru evrakında talep edildiği sayıda
düzenlenir.
g) Kurul raporları il veya ilçe millî eğitim müdürü
tarafından onaylanır.
ğ) Kurul raporları onaylandıktan sonra istenilen sayıda
sureti ilgili kuruma resmî olarak gönderilir ya da bireyin ailesine imza
karşılığı verilir. Kararın
bir sureti bireyin dosyasında muhafaza edilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Kaynaştırma Yoluyla Eğitim Uygulamaları
BİRİNCİ BÖLÜM
Kaynaştırma Yoluyla Eğitim ve Başarının Değerlendirilmesi
Kaynaştırma yoluyla eğitim
MADDE 23 – (1) Kaynaştırma yoluyla eğitim; özel eğitime
ihtiyacı olan bireylerin eğitimlerini, destek eğitim hizmetleri de sağlanarak
yetersizliği olmayan
akranları ile birlikte resmî ve özel; okul öncesi,
ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında sürdürmeleri esasına
dayanan özel eğitim uygulamalarıdır.
(2) Kaynaştırma yoluyla eğitim uygulamalarında aşağıdaki
hususlar dikkate alınır:
a) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, eğitimlerini
öncelikle yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı kurumda sürdürmeleri
sağlanır.
b) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler kaynaştırma yoluyla
eğitimlerini, yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı sınıfta tam
zamanlı sürdürebilecekleri
gibi özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak da sürdürebilirler.
Yarı zamanlı kaynaştırma uygulamaları, öğrencilerin bazı derslere yetersizliği
olmayan
akranlarıyla birlikte aynı sınıfta ya da ders dışı
etkinliklere birlikte katılmaları yoluyla yapılır.
c) Eğitim hizmetleri, bireylerin eğitim performansına ve
öncelikli ihtiyaçlarına göre planlanır.
ç) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrenciler,
yetersizliği olmayan akranlarıyla aynı sınıfta eğitim görmeleri hâlinde kayıtlı
bulundukları
okulda uygulanan eğitim programını; özel eğitim sınıflarında
ise sınıfın türüne göre bu Yönetmeliğin 26 ncı ve 27 nci maddelerinde
belirtilen eğitim programını
takip ederler. Öğrencilerin takip ettikleri programlar temel
alınarak eğitim performansı ve ihtiyaçları doğrultusunda BEP hazırlanır.
d) Kaynaştırma yoluyla eğitim uygulaması yapılan okul ve
kurumlarda, bu Yönetmeliğin 73 üncü maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda
BEP geliştirme birimi
oluşturulur.
e) Kaynaştırma yoluyla eğitim uygulamaları yapılan okul ve
kurumlarda öğrencinin yetersizliğine uygun fiziksel, sosyal, psikolojik ortam
düzenlemeleri yapılır.
Bu okul ve kurumlarda öğrenciye verilen eğitim hizmetlerinin
etkin bir biçimde yürütülebilmesi amacıyla özel araç-gereç ile eğitim
materyalleri sağlanır
ve destek eğitim odası açılır.
f) Kaynaştırma uygulamaları yapılan okul ve kurumlardaki
personel, diğer öğrenciler ve onların aileleri özel eğitime ihtiyacı olan
bireylerin özellikleri
hakkında okul idaresince yapılan planlama doğrultusunda RAM,
BEP geliştirme birimindeki ilgili kişilerce bilgilendirilir.
g) Okul ve kurumlarda, kaynaştırma yoluyla eğitim alacak
bireylerin bir sınıfa en fazla iki birey olacak şekilde eşit olarak dağılımı
sağlanır.
ğ) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden bireylerin
bulunduğu sınıflarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitim kurumlarında özel
eğitime ihtiyacı olan
iki bireyin bulunduğu sınıflarda 10, bir bireyin bulunduğu
sınıflarda 20 öğrenciyi geçmeyecek şekilde düzenlenir. Diğer kademelerdeki
eğitim kurumlarında
ise sınıf mevcutları; özel eğitime ihtiyacı olan iki bireyin
bulunduğu sınıflarda 25, bir bireyin bulunduğu sınıflarda 35 öğrenciyi
geçmeyecek şekilde
düzenlenir.
h) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerin
destek eğitim hizmeti almaları için gerekli düzenlemeler yapılır. Bu doğrultuda
destek eğitim
hizmetleri, sınıf içi yardım şeklinde olabileceği gibi
destek eğitim odalarında da verilebilir.
ı) Özel eğitim okul ve kurumlarına devam eden öğrencilerin
kaynaştırma uygulamaları kapsamında, yetersizliği olmayan akranlarının devam
ettiği okul ve kurumlarda
bazı derslere ve sosyal etkinliklere katılması için gerekli
tedbirler alınır.
i) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerin
yetersizlik türü, eğitim performansı ve ihtiyacına göre; araç-gereç, eğitim
materyalleri, öğretim
yöntem ve teknikleri ile ölçme ve değerlendirmede gerekli
tedbirler alınarak düzenlemeler yapılır.
j) Kaynaştırma uygulamaları ilköğretim programlarını uygulayan
özel eğitim okul ve kurumlarında; yetersizliği olmayan öğrencilerin,
yetersizliği olan öğrencilerle
aynı sınıfta eğitim görmeleri yoluyla ya da yetersizliği
olmayan öğrenciler için bu okul ve kurumların bünyesinde ayrı sınıf açılması
şeklinde de uygulanabilir.
k) Yetersizliği olmayan öğrenciler, istekleri doğrultusunda,
çevrelerindeki özel eğitim okullarında açılacak sınıflara kayıt
yaptırabilirler. Bu sınıfların
mevcutları 5’i özel eğitime ihtiyacı olan birey olmak üzere
okul öncesi eğitimde en fazla 14, ilköğretim ve ortaöğretimde 20, yaygın
eğitimde 10 öğrenciden
oluşur.
l) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerin
bulunduğu ilköğretim okullarında bu öğrencileri örgün eğitime hazırlamak
amacıyla gerektiğinde
hazırlık sınıfları açılabilir. Bu sınıflardaki
eğitim-öğretim hizmetleri, bu Yönetmeliğin 48 inci maddesindeki hükümler
doğrultusunda yürütülür.
Başarının değerlendirilmesi
MADDE 24 – (1) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden
öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde ilgili mevzuatın yanında
aşağıdaki hususlar dikkate
alınır:
a) Bulunduğu okulun eğitim programını veya denkliği olan bir
programı izleyen öğrencilerin başarıları, devam ettikleri okulun sınıf geçme ve
sınavlarla
ilgili hükümlerine göre değerlendirilir. Ancak,
değerlendirmelerde öğrencilerin BEP’leri dikkate alınır.
b) Bulunduğu okulun eğitim programına denkliği olmayan bir
özel eğitim programını izleyen öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesiyle
ilgili işlemler,
bu Yönetmeliğin 85 inci maddesindeki ilgili hükümlere göre
yapılır.
c) Öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde
kullanılacak yöntem, teknik, ölçme araçları ve değerlendirme süresi,
değerlendirme zamanı, değerlendirme
aralıkları, değerlendirmeden sorumlu kişiler ve
değerlendirmenin yapılacağı ortam, BEP geliştirme biriminin görüş ve önerileri
doğrultusunda belirlenir.
ç) Yazma güçlüğü olan öğrenciler ve özel öğrenme güçlüğü
olan öğrencilerin değerlendirilmesi sözlü, sözlü ifadede güçlük yaşayan
öğrencilerin değerlendirilmesi
ise yazılı olarak yapılır. Yazılı ve sözlü ifade etme
becerilerinde yetersizliği olan bireyler ise davranışlarının gözlemlenmesi
yoluyla değerlendirilir.
d) Yazılı sınavlar öğrencilerin yetersizlik türüne, eğitim
performanslarına ve gelişim özelliklerine göre çeşitlendirilir. Sınavlar kısa
cevaplı ve az sorulu
olarak düzenlenir.
e) Öğrenciler, yetersizliklerinden kaynaklanan güçlüklerini
gidermek amacıyla sınavlarda uygun araç-gereç, cihaz ve yöntemlerden
yararlandırılır. İhtiyacı
olan bireyler için yazılı sınavlarda refakat etmek üzere bir
öğretmen görevlendirilir.
f) Görme yetersizliği olan öğrencilerin yazılı sınavlarda
Braille yazı olarak verdiği cevaplar sınavdan hemen sonra öğretmenin öğrenciye
okutmasıyla değerlendirilir.
Bu öğrenciler, çizimli ve şekilli sorulardan muaf
tutulurlar. Az gören öğrenciler için sınav soruları kalın ve büyük puntolu
hazırlanır.
g) İşitme yetersizliği olan öğrenciler ilköğretim ve
ortaöğretimde, istekleri doğrultusunda yabancı dil programlarındaki bazı bilgi
ve becerilerin öğretiminden
veya dersin tamamından muaf tutulurlar.
ğ) Zihinsel yetersizliği olan öğrenciler; dikkat, bellekte
tutma ve hatırlama güçlükleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla
değerlendirilirler.
h) Otistik bireyler ile duygusal ve davranış bozukluğu olan
öğrencilerin değerlendirilmesi, iletişim özellikleri ile sosyal-duygusal hazır
bulunuşlukları
dikkate alınarak yapılır.
ı) Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan
öğrencilerin değerlendirilmesi, bu öğrencilerin özellikleri dikkate alınarak
daha sık aralıklarla ve
kısa süreli sınavlarla yapılır.
i) Kas ve sinir sistemi bozukluklarına bağlı motor
becerilerde yetersizliği olan öğrenciler motor beceri gerektiren derslerin
uygulamalı bölümlerinden istekleri
doğrultusunda muaf tutulurlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Özel Eğitim Sınıfları
Özel eğitim sınıflarının açılması
MADDE 25 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan ve ayrı bir
sınıfta eğitim almaları uygun bulunan bireylerin, yetersizliği olmayan
akranları ile bir arada eğitim
görmeleri amacıyla her tür ve kademedeki resmî ve özel okul
ve kurumlarda, özel eğitim hizmetleri kurulunun önerisi doğrultusunda millî
eğitim müdürlükleri
tarafından özel eğitim sınıfları açılabilir.
(2) Bu okul ve kurumlarda, uygulanacak eğitim programı temel
alınarak iki tür özel eğitim sınıfı oluşturulur.
Bulunduğu okulun veya kurumun eğitim programını uygulayan
özel eğitim sınıfları
MADDE 26 – (1) Zorunlu öğrenim çağındaki bireylerden
ilköğretim programları veya bu programa denkliği kabul edilen bir özel eğitim
programını takip edebilecek
durumda olan bireyler için açılan özel eğitim sınıflarında,
eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Özel eğitim sınıflarında aynı tür yetersizliği olan
öğrenciler eğitim görür.
b) Özel eğitim sınıflarında görme, işitme ve zihinsel
engelliler sınıf öğretmenleri görev yapar. Bu sınıflara, öğrencilerin
yetersizlik türüne göre öğretmen
görevlendirmesi yapılır.
c) Görme ve işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan
özel eğitim sınıflarının 1-5 inci sınıflarında dersler sınıf öğretmenleri, 6-8
inci sınıflarında
ise alan öğretmenleri tarafından okutulur. 4-5 inci
sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak bilgisi,
bilgisayar, yabancı
dil dersleri alan öğretmenleri tarafından okutulabilir. Alan
öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır.
ç) Görme ve işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan
özel eğitim sınıflarının dışındaki sınıflarda 1-8 inci sınıflarında dersler
sınıf öğretmenleri
tarafından okutulur. 4-8 inci sınıflarda beden eğitimi,
müzik, görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri ile 6-8 inci
sınıflarda teknoloji
ve tasarım dersi alan öğretmenleri tarafından okutulabilir.
d) İlköğretim okullarında açılan özel eğitim sınıflarında
birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılır. Ancak, görme ve işitme yetersizliği
olan bireyler için
açılan sınıflarda bu uygulama 1-5 inci sınıflar arasında
yapılır. Bu öğrencilerin 6 ncı sınıftan itibaren akranlarıyla birlikte aynı
sınıfta eğitim görmeleri
sağlanır.
e) Bu sınıflardaki öğrenciler, bulundukları okul veya
kurumda uygulanan eğitim programını takip ederler. Bu program temel alınarak,
öğrencilerin eğitim
performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda BEP’leri
hazırlanır.
f) Özel eğitim sınıflarının mevcudu en fazla; okul öncesi
eğitimde ve ilköğretimde 10, ortaöğretim ve yaygın eğitimde 15 öğrenciden
oluşur. Ancak, otistik
çocuklar için her tür ve kademede açılan özel eğitim
sınıflarında ise sınıf mevcudu en fazla 4 öğrencidir.
g) Özel eğitim sınıfını tamamlayan öğrencilere kayıtlı
bulunduğu okulu veya kurumu tamamlayan yetersizliği olmayan diğer öğrencilere
verilen belge verilir.
ğ) Bu sınıflar ders, dinlenme, yemek ve diğer etkinlik
saatleri bakımından okulda/kurumda uygulanan programa uyarlar.
h) Sınıfların okul/kurum içindeki yeri, öğrencilerin
yetersizlik türü dikkate alınarak belirlenir.
ı) Öğrencilerin akranlarıyla bir arada bulunduğu ders, yemek
ve diğer etkinlik saatlerinde sosyal uyumlarına yönelik düzenlemeler yapılarak
gerekli koruyucu
tedbirler alınır.
i) Okul ve kurumlarda özel eğitim sınıfına devam eden
öğrencilerin, yetersizliği olmayan akranları ile alan dersleri ve sosyal
etkinlikleri bir arada yapmalarını
sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılır.
j) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için ortaöğretim ve
yaygın eğitim kurumları bünyesinde özel eğitim sınıfları açılabilir. Bu
sınıflarda; okul veya
kurumun eğitim programı, okulun fizikî şartları ve personel
durumu, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin yetersizliği ve gelişim
özellikleri ile bireysel
yeterlilikleri dikkate alınarak gerekli düzenlemeler
yapılır.
Bulunduğu okulun veya kurumun eğitim programından farklı bir
eğitim programı uygulayan özel eğitim sınıfları
MADDE 27 – (1) Zorunlu öğrenim çağındaki bireylerden
ilköğretim programları veya bu programlara denkliği kabul edilen bir özel
eğitim programını takip edemeyecek
durumda olan bireyler için açılan özel eğitim sınıflarında
eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde, aynı yetersizliği olan bireyler
için açılan özel
eğitim okul ve kurumlarının mevzuat hükümlerin yanı sıra
aşağıdaki hususlar da dikkate alınır:
a) Özel eğitim sınıflarında, aynı tür yetersizliği olan
öğrenciler eğitim görür.
b) Bu sınıflarda eğitim alan öğrenciler, yetersizlik türüne
göre hazırlanan özel eğitim programını takip ederler. Öğrencilerin BEP’leri
hazırlanırken takip
ettikleri bu eğitim programı temel alınır.
c) Açılan özel eğitim sınıflarında birleştirilmiş sınıf
uygulaması yapılır.
ç) Özel eğitim sınıflarında görme, işitme ve zihinsel
engelliler sınıf öğretmenleri görev yapar. Ancak, bu sınıflarda zihinsel
engelliler sınıf öğretmeninin
görevlendirmesine öncelik verilir.
d) Sınıfların mevcutları, takip edilen eğitim programının
uygulandığı okul veya kurumlardaki mevcutlar dikkate alınarak oluşturulur.
e) Dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci
sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, iş eğitimi dersleri alan
öğretmenleri tarafından
okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere
sınıf öğretmeni de katılır.
f) Özel eğitim sınıfını tamamlayan öğrencilere, takip
ettikleri özel eğitim programını uygulayan özel eğitim okul veya kurumlarındaki
programı tamamlayan
öğrencilere verilen belge verilir.
g) Bu sınıflarda ders, dinlenme, yemek ve diğer etkinlik
saatlerinde okul veya kurumda uygulanan programa uyulur.
ğ) Öğrencilerin akranlarıyla bir arada bulunduğu ders, yemek
ve diğer etkinlik saatlerinde sosyal uyumlarına yönelik düzenlemeler yapılarak
koruyucu tedbirler
alınır.
h) Okul ve kurumlarda özel eğitim sınıfına devam eden
öğrencilerin, yetersizliği olmayan akranları ile bazı ders ve sosyal
etkinlikleri bir arada yapmalarını
sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılır.
ı) Sınıfların okul içindeki yeri, öğrencilerin yetersizlik
türü dikkate alınarak belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Destek Eğitim Odası
Destek eğitim odası açılması
MADDE 28 – (1) Okul ve kurumlarda, yetersizliği olmayan
akranlarıyla birlikte aynı sınıfta eğitimlerine devam eden özel eğitime
ihtiyacı olan öğrenciler
ile üstün yetenekli öğrenciler için özel araç-gereçler ile
eğitim materyalleri sağlanarak özel eğitim desteği verilmesi amacıyla destek
eğitim odası açılır.
(2) Destek eğitim odasında eğitim-öğretim hizmetlerinin
yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Destek eğitim odaları, özel eğitim hizmetleri kurulunun
önerisi doğrultusunda millî eğitim müdürlükleri tarafından açılır.
b) Destek eğitim alacak öğrenci sayısına göre okulda veya
kurumda birden fazla destek eğitim odası açılabilir.
c) Destek eğitim odasında yürütülecek eğitim hizmetlerinin
planlaması okul yönetimince yapılır.
ç) Destek eğitim odasında eğitim alacak öğrenciler, BEP
geliştirme biriminin önerileri doğrultusunda rehberlik ve danışma hizmetleri
yürütme komisyonunca
belirlenir. Her öğrencinin ihtiyacı doğrultusunda ve azami
ölçüde bu eğitimden yararlanması sağlanır.
d) Öğrencinin destek eğitim odasında alacağı haftalık ders
saati, haftalık toplam ders saatinin %40’ını aşmayacak şekilde planlanır.
e) Destek eğitim odasında öğrencilerin eğitim performansları
dikkate alınarak birebir eğitim yapılır. Ancak, gerektiğinde eğitim performansı
bakımından
aynı seviyede olan öğrencilerle grup eğitimi de yapılabilir.
f) Destek eğitim odasında, öğrencilerin eğitim performansı
ve ihtiyaçları, yetersizlik türüne uygun araç-gereç ve eğitim materyalleri
bulunur.
g) Destek eğitim odası açılan okullarda öğrencilerin eğitim
ihtiyaçlarına göre görme, işitme, zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri
öncelikli olmak üzere,
gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen, sınıf öğretmeni
ve alan öğretmenleri görevlendirilir. Destek eğitim odasına öncelikle okulun
öğretmenlerinden
olmak üzere RAM’da görevli öğretmenler ya da diğer okul ve
kurumlardaki öğretmenler görevlendirilir.
ğ) Öğrencinin genel başarı değerlendirmesinde, destek eğitim
odasında yapılan değerlendirme sonuçları da dikkate alınır.
h) Destek eğitim odasında verilen destek eğitim hizmetleri
okulun veya kurumun ders saatleri içinde yapılır.
ı) Destek eğitim odasının okul veya kurum içindeki yeri,
öğrencilerin yetersizlik türü dikkate alınarak belirlenir.
BEŞİNCİ KISIM
Eğitim Hizmetleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Eğitim Tür ve Kademelerindeki Özel Eğitim Hizmetleri
Okul öncesi dönemde özel eğitim hizmetleri
MADDE 29 – (1) 37-72 ay arasındaki özel eğitime ihtiyacı
olan bireylerin okul öncesi eğitimi zorunludur. Ancak, bireylerin gelişim ve
bireysel özellikleri
dikkate alınarak okul öncesi eğitim dönemi süresi bir yıl
daha uzatılabilir.
(2) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin okul öncesi
eğitimlerini, öncelikle okul öncesi eğitim kurumlarında kaynaştırma
uygulamaları kapsamında sürdürmeleri
esastır. Ancak, bu bireyler için okul öncesi özel eğitim
okulu/kurumu ve özel eğitim sınıfları da açılabilir.
İlköğretimde özel eğitim hizmetleri
MADDE 30 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler
ilköğretimlerini, öncelikle kaynaştırma uygulamaları yoluyla akranları ile bir
arada sürdürebilecekleri
gibi özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan
ilköğretim okullarında da sürdürebilirler.
(2) İlköğretim programlarının amaçlarını gerçekleştirecek
durumda olmayan bireyler ise eğitimlerini, gelişim alanlarındaki performans
düzeylerine göre hazırlanmış
eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim okul ve kurumlarında
sürdürürler.
(3) İlköğretim okullarını bitiren öğrenciler genel, mesleki
ve teknik ortaöğretim okullarına yönlendirilirler. İlköğretim programlarına
denk olmayan eğitim
programlarını tamamlayan özel eğitime ihtiyacı olan
öğrenciler ise özelliklerine uygun okul ve kurumlara yönlendirilirler.
(4) Çeşitli nedenlerle ilköğretimlerini tamamlayamayan,
zorunlu öğrenim çağı dışına çıkan bireyler Millî Eğitim Bakanlığı Açık
İlköğretim Okulunda eğitimlerini
sürdürebilirler. Özel eğitim gerektirdiğini Özel Eğitim
Hizmetleri Kurulundan alınacak belge ile belgelendirenlerde yaş kaydı aranmaz.
Özel eğitime ihtiyacı
olan bireylerin eğitim sürecinde ve başarılarının
değerlendirilmesinde Bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesindeki hükümler
doğrultusunda özel tedbirler alınarak
düzenlemeler yapılır.
Ortaöğretimde özel eğitim hizmetleri
MADDE 31 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler
ortaöğretimlerini, öncelikle kaynaştırma uygulamaları yoluyla akranları ile bir
arada genel ve mesleki
ortaöğretim kurumlarında sürdürebilecekleri gibi özel
eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan ortaöğretim kurumlarında da
sürdürebilirler.
(2) Merkezî sınavla öğrenci almayan genel, mesleki ve teknik
ortaöğretim kurumlarına yönlendirme kararı alınan özel eğitime ihtiyacı olan
bireyler, ilgili
birimlerle yapılacak iş birliği çerçevesinde kontenjan
sağlanarak yatılı okulların pansiyonlarına Bakanlıkça sınavsız
yerleştirilirler.
(3) Genel ve mesleki ortaöğretim kurumlarına yönlendirme
kararı alınanlardan, yatılı okumak isteyen öğrenciler için, ikamet adresine
göre yakın yatılı okulların
olanakları da değerlendirilerek yeterli kontenjan sağlanır.
(4) İlköğretimlerini tamamlayan ancak çeşitli nedenlerle
ortaöğretime devam edemeyen bireyler, uzaktan öğretim yoluyla Millî Eğitim
Bakanlığı Açık Öğretim
Lisesi veya Millî Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim
Lisesinde eğitimlerini sürdürebilirler. Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim
Lisesi veya Millî Eğitim
Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesine devam eden ve özel
eğitime ihtiyacı olduğunu özel eğitim hizmetleri kurulu kararıyla belgelendiren
bireylerin eğitim
sürecinde ve başarılarının değerlendirilmesinde Bu
Yönetmeliğin 24 üncü maddesindeki hükümler doğrultusunda özel tedbirler
alınarak düzenlemeler yapılır.
Yüksek öğretimde özel eğitim hizmetleri
MADDE 32 – (1) Ortaöğretimlerini tamamlayan özel eğitime
ihtiyacı olan bireyler; RAM’lar, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri
yürütme komisyonu veya
rehberlik ve psikolojik danışma servisi tarafından yüksek
öğretime yönlendirilirler.
(2) Yüksek öğretime giriş sınavlarında ve değerlendirmede bu
bireylerin yetersizlik türü ve özelliklerine uygun düzenlemeler yapılması
konularında ilgili
kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır.
Yaygın eğitimde özel eğitim hizmetleri
MADDE 33 – (1) Özel eğitim kurumları ile diğer kurum ve
kuruluşlarda farklı konu ve sürelerde düzenlenen programlarla özel eğitime
ihtiyacı olan bireylere
yönelik eğitim hizmeti verilir. Bu hizmetlerin
yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Yaygın eğitim hizmetleri; bireylerin temel yaşam
becerilerini geliştirmek, öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak, onları işe ve
mesleğe hazırlamak amacına
yönelik programların hazırlanması ve uygulanması biçiminde
yürütülür.
b) Yaygın eğitim programları, ailenin, bireyin eğitimine
etkin katılımını sağlamaya ve temel yaşam becerilerini kazanmasına yönelik
bilgi ve beceriler içerecek
şekilde hazırlanır.
c) Yaygın eğitim programları; bireylerin gelişim özellikleri
ve yeterlilikleri doğrultusunda bulunduğu çevrenin imkânları ve iş piyasasının
talepleri dikkate
alınarak uygulama ağırlıklı planlanır.
ç) Yaygın eğitim hizmetleri, illerde oluşturulan il mesleki
eğitim kurulu ile resmî ve özel kurum ve kuruluşların iş birliğiyle planlanır
ve uygulanır.
d) Kaynaştırma uygulamaları kapsamında özel eğitime ihtiyacı
olan bireylerin, diğer resmî ve özel kurum ve kuruluşlarla yapılacak iş birliği
çerçevesinde
yaygın eğitim programlarından yararlanmaları sağlanır.
e) Özel eğitim okul ve kurumlarında açılan yaygın eğitim
programlarına katılan bireylerin iaşe ve ibateleri eğitimleri süresince
Bakanlıkça karşılanır.
Ayrıca, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin aile eğitimi
programlarına katılan birinci derecedeki yakınları ya da velisi de aynı haktan
yararlanır.
f) Yaygın eğitim kurumlarında özel eğitime ihtiyacı olan
bireyler için özel eğitim sınıfları oluşturulabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Evde Eğitim Hizmetleri
Evde eğitim hizmetleri
MADDE 34 – (1) Okul öncesi ve ilköğretim çağındaki özel
eğitime ihtiyacı olan bireylerden eğitim-öğretim kurumlarından doğrudan
yararlanamayacak durumda
olanlara evde eğitim hizmeti verilmesi esastır. Bu
hizmetlerin verilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Evde eğitim hizmetleri özel eğitim hizmetleri kurulu
tarafından planlanır.
b) Özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından evde eğitim
hizmeti almasına karar verilen bireylerin kaydı, bir ilköğretim okulu veya özel
eğitim okuluna/kurumuna
yapılır ve okula/kuruma devam etme şartı aranmaz.
c) Bu hizmetler, gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen
tarafından sürdürülür. Ancak, bireyin eğitim ihtiyaçları doğrultusunda okul
öncesi, sınıf ve
alan öğretmenleri de görevlendirilir.
ç) Evde eğitim hizmetinden yararlanan birey, kayıtlı
bulunduğu okulda uygulanan öğretim programlarından sorumludur. Ancak BEP
geliştirme birimince, bu programlara
dayalı olarak bireyin eğitim performansına göre, ihtiyaç
duyduğu alanlarda bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlanır.
d) Evde eğitim alan bireyin başarı durumunun
değerlendirilmesi, kayıtlı bulunduğu okuldaki diğer öğrenciler gibi yapılır.
Ancak, bireyin durumu ve özelliğine
göre değerlendirme şekli, yöntem ve tekniklerinde öğretmen
tarafından gerekli değişiklikler yapılır ve özel tedbirler alınır.
e) Evde eğitimde, ailelerin bilgilendirilmesi, desteklenmesi
ve eğitimin her aşamasına katılımları sağlanır.
f) Evde eğitim süreci birey, aile ve öğretmenin iş birliği
ile planlanır.
g) Aile, etkili bir eğitimin gerçekleştirilmesi için uygun
eğitim ortamının hazırlanmasını sağlar.
ğ) Bireyin evde eğitim almasını gerektiren şartların ortadan
kalkması durumunda bu hizmet sona erdirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Erken Çocukluk Dönemi Eğitimi
Erken çocukluk döneminde özel eğitim hizmetleri
MADDE 35 – (1) Erken çocukluk dönemi eğitimi, 0-36 ay
arasındaki bireyleri kapsayan eğitimdir.
(2) Bu eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki
hususlar dikkate alınır:
a) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetleri, bu dönemdeki
eğitimin daha sonraki eğitim kademelerinde istenilen hedeflere ulaşılmasındaki
önemi dikkate alınarak
planlanır.
b) Erken çocukluk dönemi eğitimi, bireyin eğitimi ve bireyin
eğitimine katkı sağlamak amacıyla ailenin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi
yoluyla yapılır.
c) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetleri okul ve
kurumlarda veya gerektiğinde evde yürütülür.
ç) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetlerinin planlanması
ve koordinasyonu özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yapılır. Erken
çocukluk dönemindeki
bireylerin yetersizliği olmayan akranları ile birlikte
eğitim almalarına yönelik tedbirler alınarak buna uygun düzenlemeler yapılır
veya açılacak bağımsız
birimlerde bu eğitim hizmetleri verilebilir.
d) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetlerinin planlanması
ve yürütülmesi için öncelikle bireyin ve ailenin eğitim ihtiyaçları belirlenir.
e) Bakanlık, erken çocukluk dönemindeki bireylerin tespiti
ve tanılanması ile bu bireylere sunulacak hizmetlerin gerçekleştirilmesinde
ilgili kurum ve kuruluşlar
ile iş birliği yapar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Aile Eğitimi
Aile eğitimi hizmetleri
MADDE 36 – (1) Aile eğitimi, tüm eğitim kademelerinde
bireyin eğitimine katkı sağlamak amacıyla aileye verilecek her türlü rehberlik
ve danışmanlık hizmetlerini
içeren bir eğitimdir.
(2) Aile eğitimi hizmetleri yürütülürken aşağıdaki hususlar
dikkate alınır:
a) Aile eğitim programları; aile eğitiminde esas olacak
genel ilke ve amaçlar doğrultusunda bireyin yetersizliği, gelişim özellikleri,
eğitim ihtiyaçları
ve ailenin ihtiyaçlarına uygun olarak hazırlanır ve
yürütülür.
b) Aile eğitimi hizmetlerinin planlanması ve koordinasyonu
özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yapılır.
c) Aile eğitim programları, RAM’lar, özel eğitim okul ve
kurumları, kaynaştırma uygulamaları yapılan okullar tarafından hazırlanır ve
yürütülür.
ç) Aile eğitimi hizmetleri, bireyin ve ailenin ihtiyaçları
doğrultusunda bireysel, grup ya da uzaktan eğitim şeklinde yürütülür.
d) Aile eğitim programları ailenin katılımıyla bir yıllığına
planlanır ve aile ile bireyin eğitim ihtiyaçları doğrultusunda her yıl yeniden
geliştirilerek
uygulanır.
e) Aile eğitimi hizmetleri, kurumlarda yürütülür. Ancak,
ihtiyaç hâlinde bu hizmet evlerde de yürütülebilir.
ALTINCI KISIM
Kurumlar
BİRİNCİ BÖLÜM
Özel Eğitim Okul ve Kurumları
Özel eğitim okul ve kurumlarının açılması
MADDE 37 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin
eğitimlerini öncelikle yetersizliği olmayan akranlarıyla birlikte kaynaştırma
yoluyla sürdürmeleri
esas olmakla birlikte, bu bireyler için Bakanlıkça her tür
ve kademede örgün ve yaygın özel eğitim okul ve kurumları da açılır. Gerçek ve
tüzel kişiler,
özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim ve öğretimleri için
8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundaki esaslara
uygun olarak özel
okul veya kurum açabilirler.
(2) Bakanlık, özel eğitim okul ve kurumlarında farklı özel
eğitim modelleri denemek, geliştirmek ve yaygınlaştırmak üzere pilot uygulama
yapabilir ve bu
eğitim modellerinin uygulanacağı özel eğitim okul ve
kurumları açabilir.
(3) Okul ve kurumların açılmasında bireylerin yetersizlik
türüne göre sayısı, yerleşim biriminin özellikleri ve ulaşım imkânları dikkate
alınır.
(4) Bu okul ve kurum binaları, yatırım programından ya da
bağış yapanlar tarafından, yetersizlik türüne göre hazırlanmış tip projeye
uygun olarak yapılır.
(5) Okul ve kurum binalarının yapımında çevrenin özellikleri
ve ihtiyaca göre özel tip projeler de uygulanabilir. Ayrıca, mahallen temin
edilen binalarda
da Bakanlıkça belirlenen ölçütlere uygun olması durumunda
özel eğitim okul ve kurumu açılabilir.
(6) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin devam ettiği okul
ve kurumların dışında, bu bireylere eğitim materyalleri ile araç-gereçler
hazırlanması ve eğitim
programları geliştirilmesi amacıyla da özel eğitim kurumları
açılır.
İşitme, görme ve ortopedik yetersizliği olan bireyler için
açılan okul ve kurumlar
MADDE 38 – (1) İşitme, görme ve ortopedik yetersizliği olan
bireyler, yetersizliği olmayan akranlarıyla birlikte her tür ve kademede
kaynaştırma yoluyla
eğitim alabilecekleri gibi bu bireyler için her tür ve kademede,
resmî ve özel gündüzlü ve/veya yatılı özel eğitim okul ve kurumu açılabilir.
(2) Bu okul ve kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin
yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Bu okul ve kurumlarda; aynı tür ve kademede öğrenim gören
yetersizliği olmayan öğrencilerin takip ettiği eğitim programı uygulanır. Okul
veya kurumda
uygulanan eğitim programı temel alınarak öğrencilerin
BEP’leri hazırlanır ve başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan
amaç ve davranışlar
dikkate alınır.
b) Sınıf mevcutları en fazla; okul öncesi, ilköğretim ve
yaygın eğitimde 10, ortaöğretimde 15 öğrencidir. İşitme engelliler meslek
liseleri ve ortopedik
engelliler meslek liselerinde uygulamalı atölye ve
laboratuvar derslerinde gruplar en fazla 10 öğrenciden oluşturulur.
c) Bu okul ve kurumlardaki öğrencilerin yetersizlik türleri
dikkate alınarak, işitme, görme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri
görevlendirilir.
ç) Bu okul ve kurumlarda ilköğretimin 1-5 inci sınıflarında
dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. Ancak 4-5 inci sınıflarda;
beden eğitimi, müzik,
görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak bilgisi, yabancı dil,
bilgisayar dersleri ile modelaj-iş dersleri alan öğretmenleri tarafından
okutulabilir. 6-8
inci sınıflarda ise dersler alan öğretmenleri tarafından
okutulur.
d) İşitme engelliler meslek liselerinde ve ortopedik
engelliler meslek liselerinde uygulamalı meslek derslerinin yapılacağı
atölyeler ve laboratuvarlar
bulunmaması hâlinde öğrenciler bu derslerle ilgili
eğitimlerini diğer mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında sürdürürler.
e) İşitme yetersizliği bulunan öğrencilerin eğitim gördüğü
okul ve kurumlarda, öğrenciler istekleri doğrultusunda yabancı dil dersinden
muaf tutulur.
Görme Engelliler Basımevi ve Akşam Sanat Okulu
MADDE 39 – (1) Görme yetersizliği olan bireyler için gerekli
olan araç-gereç ve diğer eğitim materyallerinin üretilmesi, çoğaltılması,
dağıtılması ve eğitim
programları ile yeni eğitim-öğretim yöntemlerinin
geliştirilmesi amacıyla Bakanlıkça özel eğitim kurumları açılır.
(2) Görme yetersizliği olan bireylerin eğitimi için gerekli
olan; Talim ve Terbiye Kurulunca ilköğretim ve ortaöğretim için kabul edilen
ders kitaplarının
yanı sıra ayrıca, kaynak kitapları, edebî eserleri ve sanat
eserlerini, dergi, gazete gibi yazılı materyali Braille yazı ile basar,
çoğaltır ve dağıtımını
sağlar. Bu bireylerin eğitiminde kullanılan eğitim-öğretim
yöntemlerinin ve eğitim programlarının geliştirilmesi konusunda çalışmalar
yürütür ve konuşan
kitap kasetleri hazırlatır.
Zihinsel yetersizliği olan bireyler için açılan okul ve
kurumlar
MADDE 40 – (1) Zihinsel yetersizliği olan bireyler,
yetersizliği olmayan akranlarıyla birlikte her tür ve kademede kaynaştırma
yoluyla eğitimlerini sürdürebilecekleri
gibi bu bireyler için her tür kademede, resmî ve özel
gündüzlü özel eğitim okul ve kurumları açılır.
a) Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler için
açılan okul ve kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki
hususlar dikkate
alınır:
1) Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler için
açılan ilköğretim okullarında, Bakanlıkça hazırlanan ve ilköğretim
programlarına denkliği kabul
edilen özel eğitim programı uygulanır. Bu eğitim programı
temel alınarak BEP hazırlanır ve bireylerin başarılarının değerlendirmesinde
BEP’lerinde yer
alan amaç ve davranışlar dikkate alınır.
2) Sınıf mevcutları en fazla; okul öncesi ve ilköğretimde 10
öğrencidir.
3) 1-8 inci sınıflarda dersler sınıf öğretmenleri tarafından
okutulur. 4-8 inci sınıflarda beden eğitimi, din kültürü ve ahlak bilgisi,
müzik, görsel sanatlar
dersleri ile 6-8 inci sınıflarda teknoloji ve tasarım dersi
alan öğretmenleri tarafından okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan
derslere sınıf
öğretmeni de katılır.
b) Ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyler için
açılan okul ve kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki
hususlar dikkate
alınır:
1) Zorunlu öğrenim çağında olup ilköğretim programlarını
takip edemeyecek durumdaki bu bireyler için açılan eğitim ve uygulama
okullarında öğrencilerin,
öz bakım ve günlük yaşam becerileri ile işlevsel akademik
becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla Bakanlıkça
hazırlanmış özel
eğitim programı uygulanır. Bu program temel alınarak BEP
hazırlanır. Bu bireylerin başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer
alan amaç ve davranışlar
dikkate alınır.
2) Bu okullarda; tuvalet eğitimini kazanamamış, yoğun
davranış problemleri gösteren ve grup eğitimine uyum sağlayamayan öğrencilerin
grup eğitimine hazırlanması
amacıyla bire bir eğitim uygulaması yapılır. Birebir eğitim
uygulaması kapsamındaki öğrenciler grup eğitimine katılmazlar. Bu öğrencilere
verilecek eğitimin
süresi ve haftalık ders saati sayısı özel eğitim hizmetleri
kurulu tarafından belirlenir.
3) Bir ders saati 40 dakika olup, ders saati ve derslerin
dağılımı, Talim ve Terbiye Kurulunca kabul edilen haftalık ders dağıtım
çizelgesine göre uygulanır.
4) Toplam altı saatlik günlük çalışma süresinin ders,
dinlenme, yemek ve diğer etkinliklere dağılımı okul yönetimince belirlenir.
5) Sınıf mevcutları en fazla; okul öncesinde 6, diğer
sınıflarda ise 8 öğrencidir.
6) Dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci
sınıflarda ise beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, iş eğitimi dersleri alan
öğretmenleri
tarafından okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan
derslere sınıf öğretmeni de katılır.
7) Eğitim ve uygulama okulu programını tamamlayanlara
Ek-2’de yer alan Eğitim ve Uygulama Okulu Diploması verilir. Bu diploma,
ortaöğretime devam etme hakkı
sağlamaz.
Otistik bireyler için açılan okul ve kurumlar
MADDE 41 – (1) İlköğretim programlarının amaçlarını
gerçekleştiremeyecek durumdaki otistik bireyler için resmî ve özel gündüzlü
özel eğitim kurumları açılır.
(2) Bu kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin
yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Zorunlu öğrenim çağındaki otistik bireyler için açılan
otistik çocuklar eğitim merkezlerinde bireylerin öz bakım ve günlük yaşam
becerileri ile işlevsel
akademik becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını
sağlamak amacıyla Bakanlıkça hazırlanmış özel eğitim programı uygulanır. Bu
program temel alınarak
BEP hazırlanır. Bu bireylerin başarılarının
değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan amaç ve davranışlar dikkate alınır.
b) Bu okullarda; tuvalet eğitimini kazanamamış, yoğun
davranış problemleri gösteren ve grup eğitimine uyum sağlayamayan öğrencilerin
grup eğitimine hazırlanması
amacıyla bire bir eğitim uygulaması yapılır. Birebir eğitim
uygulaması kapsamındaki öğrenciler grup eğitimine katılmazlar. Bu öğrencilere
verilecek eğitimin
süresi ve haftalık ders saati sayısı özel eğitim hizmetleri
kurulu tarafından belirlenir.
c) Bir ders saati 40 dakika olup, ders saati ve derslerin
dağılımı, Talim ve Terbiye Kurulunca kabul edilen haftalık ders dağıtım
çizelgesine göre uygulanır.
ç) Toplam altı saatlik günlük çalışma süresinin ders,
dinlenme, yemek ve diğer etkinliklere dağılımı kurum yönetimince belirlenir.
d) Dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci
sınıflarda ise beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, iş eğitimi dersleri alan
öğretmenleri
tarafından okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan
derslere sınıf öğretmeni de katılır.
e) Otistik çocuklar eğitim merkezi programını tamamlayanlara
Ek-3’de yer alan Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi Diploması verilir. Bu diploma,
ortaöğretime
devam etme hakkı sağlamaz.
Sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören bireyler için
açılan okul ve kurumlar
MADDE 42 – (1) Resmî ve özel sağlık kuruluşlarında yatarak
tedavi gören ve/veya süreğen hastalığı olan zorunlu öğrenim çağındaki
bireylerin eğitimlerini
sürdürmeleri için Bakanlık, Sağlık Bakanlığı ve
üniversiteler arasında imzalanan protokole göre hastanelerin bünyesinde
Bakanlığa bağlı ilköğretim okulları
açılır.
(2) Bu ilköğretim okullarında eğitim-öğretim hizmetlerinin
yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Eğitim hizmeti, velinin yazılı isteği ve bireyin
tedavisinden sorumlu hekim/hekimlerin yazılı görüşü ile sağlanır.
b) Bireylerin kayıtları, kayıtlı bulunduğu okulda kalır.
Kayıtlı olmayan öğrencilerin kaydı ise hastanenin bulunduğu bölgedeki bir
okula/kuruma ya da ikamet
ettiği yerleşim birimindeki bir okul veya kuruma yapılır.
c) Hastane ilköğretim okullarında eğitim alan her birey için
geçici kayıt formu düzenlenerek bu okula geçici kaydı yapılır.
ç) Sağlık kuruluşlarında eğitim alan bireyin başarı
durumunun değerlendirilmesi, kayıtlı bulunduğu okuldaki diğer öğrenciler gibi
yapılır. Ancak, bireyin
durumu ve özelliğine göre değerlendirme şekli, yöntem ve
tekniklerinde öğretmen tarafından gerekli değişiklikler yapılarak özel
tedbirler alınır.
d) Bu bireylerin başarı değerlendirme sonuçları kayıtlı
oldukları okula yazılı olarak bildirilir. Sınıf geçme ve diploma işlemleri bu
okul tarafından yürütülür.
e) Hastane ilköğretim okullarında sınıf mevcudu en fazla,
okul öncesi ve ilköğretimde 10 öğrenciden oluşur.
f) Sınıfa gelemeyecek durumda olan öğrencilere odalarında
eğitim verilir.
g) Sınıf öğretmenlerinden biri, millî eğitim müdürlüğünce
müdür yetkili öğretmen olarak görevlendirilir. Müdür yetkili öğretmen aynı
zamanda sınıf okutur.
ğ) Bireyler kayıtlı bulunduğu okulun veya kurumun eğitim
programından sorumludur.
h) Bu okullarda birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılır.
ı) Eğitim alacak bireylerin hastalığı ve eğitim ortamına
ilişkin şartlar dikkate alınarak bireylerin haftalık ders saatleri 10 saatten
az olmamak üzere
planlanır.
i) Dersler sınıf ve alan öğretmenleri tarafından okutulur.
j) Millî eğitim müdürlüğü bu okullara, müdür yetkili
öğretmenin önerileri doğrultusunda gerektiğinde okul öncesi, sınıf ve alan
öğretmenleri ile gezerek
özel eğitim görevi yapan öğretmen görevlendirir.
k) Derse başlama ve bitiş saatleri ile derslerin süresi,
bireyin sağlık durumu ve hastane şartları dikkate alınarak okul yönetimi
tarafından belirlenir.
l) Yatarak tedavi sürecinin tamamlanması hâlinde veya
velinin isteği ya da hekimin eğitim hizmetinin sona erdirilmesine ilişkin
görüşü doğrultusunda sağlık
kuruluşunda bireye verilen eğitim hizmeti sona erdirilir.
Üstün yetenekli bireylerin eğitimi amacıyla açılan kurumlar
MADDE 43 – (1) Okul öncesi, ilköğretim ve orta öğretim
çağındaki üstün yetenekli öğrencilerin bireysel yeteneklerinin farkında
olmalarını ve kapasitelerini
geliştirerek en üst düzeyde kullanmalarını sağlamak amacıyla
Bakanlıkça gündüzlü özel eğitim kurumları açılır.
(2) Bu kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin
yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Bireysel eğitim-öğretim yapılması esastır.
b) Üstün yetenekli öğrencilerin eğitiminde, sosyal ve
duygusal gelişim bütünlük içerisinde ele alınır.
c) Kurumdaki eğitim-öğretim etkinlikleri, öğrencilerin devam
ettikleri örgün eğitim kurumlarındaki programlara destek olacak şekilde
planlanır ve yürütülür.
ç) Öğrencilerin özel yetenek alanlarıyla ilgili örgün eğitim
kurumlarında izledikleri program ile kurumdaki yapacakları çalışmalar arasında
paralellik sağlanır.
d) Öğrencilere, geleceğe yönelik düşünme, tahminlerde
bulunma ve bunları tartışarak çalışmalarına yansıtma becerileri kazandırılır.
e) Eğitim-öğretim etkinlikleri öğrencileri dıştan yönelimli
ve yönetimli bir disiplin ile denetim yerine içten odaklı disiplin ve denetim
anlayışını geliştirmeye
yönelik olarak düzenlenir.
f) Öğrencilere, kapasiteleri ölçüsünde benlik gelişimi ve
iletişim becerileri kazandırılır.
g) Öğrencilerin, liderlik, yaratıcı ve üretici düşünme
yetenekleri, ulusal ve toplumsal bir anlayışla ülke kalkınmasına katkıda
bulunacak şekilde geliştirilir.
ğ) Öğrencilere, Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma
becerileri kazandırılır.
h) Öğrencilere, öğrenme, araştırma, problem çözme ve
bağımsız karar verme becerileri kazandırılır.
ı) Eğitim-öğretim süreci; öğrenci, veli, okul ve kurumun iş
birliğinde devam ettirilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Diğer Özel Eğitim Okul ve Kurumları
Birden fazla yetersizliği olan bireyler için açılan özel
eğitim kurumları
MADDE 44 – (1) Zorunlu öğrenim çağındaki birden fazla
yetersizliği olan öğrenciler için gündüzlü özel eğitim okul ve kurumları ya da
özel eğitim okul ve
kurumları bünyesinde özel eğitim sınıfları açılabilir.
(2) Bu öğrencilerin eğitimlerini sürdürdükleri sınıflarda,
eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Öğrenciler ilköğretim programlarını veya yetersizlik
türüne göre hazırlanan özel eğitim programını takip ederler. Öğrencilerin
BEP’leri, takip ettikleri
eğitim programı temel alınarak hazırlanır. Bu bireylerin
başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan amaç ve davranışlar
dikkate alınır.
b) Programı tamamlayan öğrencilere, ilköğretim diploması
veya takip ettikleri özel eğitim programını tamamlayan öğrencilere verilen
belge verilir.
c) Bu sınıflarda aynı tür ek yetersizliği olan öğrenciler
eğitim görür.
ç) Bu sınıflarda, öğretmenlerden birinin öğrencilerin ek
yetersizliğine göre görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri
arasından görevlendirilmesine
dikkat edilir.
d) Sınıfların mevcudu en fazla 4 öğrenciden oluşur.
e) Bu sınıflarda bireylerin ek yetersizlik türü dikkate
alınarak uygun öğretim yöntem ve teknikleri ile araç-gereç ve eğitim materyallerinin
kullanılması,
uygun eğitim ortamının sağlanmasına dikkat edilir.
f) Öğrencilerin eğitiminde ek yetersizliklerinden
kaynaklanan sorunlarını en aza indirmek amacıyla personel, araç-gereç ve eğitim
materyallerini içeren
hizmetlerin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirler alınır.
Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan iş okulları
MADDE 45 – (1) İlköğretimlerini tamamlayan, genel ve mesleki
ortaöğretim programlarına devam edemeyecek durumda olan ve 21 yaşından gün
almamış özel eğitime
ihtiyacı olan bireylerin temel yaşam becerilerini
geliştirmek, topluma uyumlarını sağlamak, iş ve mesleğe yönelik bilgi ve
beceriler kazandırmak amacıyla
resmî ve özel iş okulları açılır.
(2) Bu okullarda eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde
aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) İş okullarında akademik bilgi ve becerilerin yanında iş
eğitimi uygulamalarının da yer aldığı eğitim programı uygulanır. Bu program
temel alınarak BEP
hazırlanır ve bireylerin başarılarının değerlendirilmesinde
BEP’lerinde yer alan amaç ve davranışlar dikkate alınır.
b) Personel ve eğitim ortamının uygun olması durumunda
farklı yetersizlikleri olan bireyler için özel eğitim sınıfları açılır.
Zihinsel yetersizliği olan
bireyler için açılan iş okullarında böyle bir uygulamaya yer
verilmez.
c) Sınıf mevcutları en fazla 10 kişiden oluşur.
ç) İş okullarında dersler görme, işitme ve zihinsel
engelliler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. Ancak beden eğitimi, görsel
sanatlar, müzik dersleri
ile atölye laboratuvar dersleri alan öğretmenleri tarafından
okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de
katılır.
d) Bu kurumlarda bir ders saati 40 dakika olup, ders saati
ve derslerin dağılımı, Talim ve Terbiye Kurulunca kabul edilen haftalık ders
dağıtım çizelgesine
göre uygulanır. Günlük çalışma süresinin ders, dinlenme,
yemek ve diğer etkinliklere dağılımı okul yönetimince belirlenir.
e) Programın süresi dört yıldır. Programın birinci sınıfında
bireylere akademik bilgi ve beceriler ile uygulamalı iş eğitimi yoluyla
atölyelerde gerekli
olan temel bilgi ve beceriler kazandırılır. İkinci, üçüncü
ve dördüncü sınıflarda ise akademik bilgi ve becerilerin kazandırıldığı dersler
ile uygulamalı
atölye dersleri verilir.
f) Uygulamalı iş eğitimi dersleri, çevrenin sosyal,
kültürel, ekonomik özellikleri ve şartları ile istihdam imkânları dikkate
alınarak belirlenir.
g) İş yerine yerleştirilen bireyler kültür ve meslek
derslerini haftada bir gün okulda, uygulamalı beceri eğitimini ise dört gün iş
yerlerinde eğitim görürler.
İş yerine yerleştirilemeyen bireyler ise okulda eğitimlerine
devam ederler.
ğ) İş yerine yerleştirilen bireyler, 5/6/1986 tarihli ve
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun çırak öğrencilere verdiği haklardan
yararlanırlar.
h) İzleme ve yöneltme kurulu tarafından belirlenen bireyler,
birinci sınıfın sonunda bir iş yerine yerleştirilirler. Ancak kurul, uygun olan
bireyler için
birinci sınıftan itibaren de iş yerine yerleştirme kararı
alabilir.
ı) Bireylerin iş yerine yerleştirilmesi kararı bir aylık
deneme süreci sonucunda kesinleşir.
i) Bireylerin iş yerine yerleştirilebilmesi için velisinden
Ek-4’de yer alan İş Yerine Yerleştirilecek Öğrenciler İçin Veli Muvafakat
Belgesi alınır.
j) İş yerine yerleştirilen bireyler; iş yeri koordinatör
öğretmeni tarafından düzenlenen Ek-5’te yer alan Öğrenciyi İş yerinde Gözlem ve
İzleme Formu ile
işveren tarafından düzenlenen Ek-6’da yer alan İşe
Yerleştirilen Öğrencilerin Devam Takip Çizelgesi dikkate alınarak izleme ve
yöneltme kurulunca takip
edilir.
k) İşe ya da iş yerine uyum sağlayamayan bireyler için
gerekli düzenlemeler yapılarak tedbirler alınır. Ancak, alınan tüm tedbirlere
rağmen uyum sorunu
devam eden bireylerin iş yeri, iş yeri koordinatör
öğretmeninin önerisiyle kurul tarafından değiştirilir veya bu bireyler
eğitimlerine okulda devam ederler.
l) Okulun imkân ve şartları uygun olduğu takdirde yarıyıl ve
yaz tatillerinde de programlara devam edilebilir.
m) Dönem sonlarında bireylere karne verilir. Programı
tamamlayan bireylere Ek-7’de yer alan İş Okulu Diploması verilir. Bu diploma,
yüksek öğretime devam
etme hakkı sağlamaz. Ancak, bu diploma işe girerken
ortaöğretim kurumlarından mezun olanlara tanınan haklardan yararlanılmasını
sağlar.
n) Programı tamamlayamayan bireyler, yaygın eğitim
programlarına, işe ve mesleğe yönlendirilirler.
Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan iş eğitim
merkezleri
MADDE 46 – (1) Zorunlu öğrenim çağı dışında kalan ve genel
eğitim programlarından yararlanamayacak durumda olan özel eğitime ihtiyacı olan
bireylerin; temel
yaşam becerilerini geliştirmek, topluma uyumlarını sağlamak
ve iş ve mesleğe yönelik beceriler kazandırmak amacıyla farklı konu ve
sürelerde meslek kurslarının
düzenlendiği resmî ve özel yaygın eğitim kurumları açılır.
(2) Bu kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin
yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) İş eğitim merkezlerinde akademik bilgi ve becerilerin
yanında iş eğitimi uygulamalarının da yer aldığı eğitim programı uygulanır. Bu
program temel alınarak
BEP hazırlanır ve bireylerin başarılarının
değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan amaç ve davranışlar dikkate alınır.
b) Personel ve eğitim ortamının uygun olması durumunda
farklı yetersizlikleri olan bireyler için özel eğitim sınıfları açılabilir.
c) Bir kurs programı en az beş kursiyer olması durumunda
açılır.
ç) Bu kurumlarda sınıf mevcutları en fazla 10 kişiden oluşur.
Aynı kurs programına devam edecek kursiyer sayısı 10 kişiden fazla olduğunda
kursiyerlerin
yaş, bireysel ve gelişim özellikleri ile yeterlilikleri
dikkate alınarak birden fazla sınıf oluşturulabilir.
d) Bu kurumlarda dersler görme, işitme ve zihinsel engelliler
sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. Ancak beden eğitimi, görsel sanatlar,
müzik dersleri
ile atölye laboratuvar dersleri alan öğretmenleri tarafından
okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de
katılır.
e) Kurs programları, çevrenin sosyal, kültürel, ekonomik
özellikleri ve şartları ile istihdam imkânları dikkate alınarak açılır.
f) Kursların süresi, programın içeriğine göre en az bir en
fazla üç öğretim yılı olarak belirlenir.
g) Kurumun imkân ve şartları uygun olduğu takdirde yarıyıl
ve yaz tatillerinde de programlara devam edilebilir.
ğ) Bu kurumlarda bir ders saati 40 dakika olup, ders saati
ve derslerin dağılımı, Talim ve Terbiye Kurulunca kabul edilen haftalık ders
dağıtım çizelgesine
göre uygulanır. Günlük çalışma süresinin ders, dinlenme,
yemek ve diğer etkinliklere dağılımı okul yönetimince belirlenir.
h) Bakanlıkça hazırlanan programların dışındaki programlar;
il millî eğitim müdürlüğü tarafından onaylanır ve bir örneği Bakanlığa
gönderilir.
ı) Açılacak kursların türleri ile alınacak kursiyer sayıları
ve yeterlilikleri, kurum tarafından en az iki ay önceden duyurulur.
i) Bir kurs programını tamamlayan kursiyer, farklı bir kurs
programından da yararlanabilir.
j) Bir kurs programını tamamlayan kursiyere Ek-8’de ye